تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3 پیاپی ۱0 1404 06 16 Identification of Organizational Citizenship Behavior Components Based on Employees’ Mental Models in Iran Air شناسایی مولفه‌های رفتار شهروندی سازمانی مبتنی بر مدل‌های ذهنی کارکنان در شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) 1 17 10.61838/jtesd.104 FA محسن بختیاری گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محمد فیضی زنگیر گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران . محمود دهگان گروه مدیریت دولتی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/02/09 <p>The main purpose of this study was to identify the components of organizational citizenship behavior based on employees’ mental models in Iran Air (the Islamic Republic of Iran Airline). The present research is applied in terms of purpose and descriptive in terms of data collection method. A combination of library, interview, and survey methods was employed. In the library method, the concepts and definitions of the research variables, subject literature, and previous studies were reviewed. Ultimately, the required information was collected through interviews in a focus group and surveys. The research was conducted qualitatively and in an exploratory manner. The study population consisted of the managers of Iran Air. In this study, the opinions of 15 experts and managers were utilized based on the mentioned characteristics. One of the common methods in qualitative data analysis, thematic analysis, was applied using MAXQDA software. The study sought to develop a model of organizational citizenship behavior based on employees’ mental models in Iran Air. According to the thematic analysis, 112 initial codes, 24 first-level themes, and 4 second-level themes were identified. The recognized themes include individual factors, organizational factors, environmental factors, and process-related factors. The results revealed that organizational citizenship behavior in this organization is influenced by four major categories of factors: individual, organizational, environmental, and process-related. These factors directly and indirectly affect the quality of employees’ behavior and their participation in achieving organizational goals. The identification and analysis of 112 initial codes to reach the first- and second-level themes indicate the depth and accuracy of the research in extracting an appropriate conceptual model for this organization.</p> <p>هدف اصلی پژوهش شناسایی مولفه‌های رفتار شهروندی سازمانی مبتنی بر مدل‌های ذهنی کارکنان در شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) بوده است. پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردی و از نظر روش گردآوری داده­­ها توصیفی می­باشد. در این پژوهش آمیزه­ای از روش‌های کتابخانه­ای، مصاحبه و پیمایشی به كارگرفته شده­است. در روش كتابخانه­ای، مفاهیم و تعاریف متغیرهای پژوهش، ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش مورد بررسی و بازنگری قرار گرفته و در نهایت با استفاده از روش مصاحبه در گروه کانونی و پیمایش اطلاعات مورد نیاز جمع­آوری شد. پژوهش براساس تکنیک کیفی و به صورت اکتشافی انجام شده است. جامعه مورد بررسی مدیران شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران بودند. در این پژوهش، نظرات 15 نفر از خبرگان و مدیران بر اساس ویژگی‌های مذکور مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از روش‌های رایج در تحلیل داده‌های کیفی، روش تحلیل مضمون در نرم افرار MAXQDA است. پژوهش به دنبال مدل رفتار شهروندی سازمانی مبتنی بر مدل‌های ذهنی کارکنان در شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) است که براساس تحلیل مضمون 112 کد اولیه 24 مضمون سازنده سطح یک، 4 مضمون سازنده سطح دو شناسایی شدند. مضامین شناسایی شده عبارتند از عوامل فردی، عوامل سازمانی، عوامل محیطی و عوامل فرآیندی. نتایج نشان داد که رفتار شهروندی سازمانی در این سازمان متأثر از چهار دسته عوامل اصلی شامل عوامل فردی، سازمانی، محیطی و فرآیندی است. این عوامل به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر کیفیت رفتار کارکنان و مشارکت آنان در تحقق اهداف سازمانی تأثیر دارند. شناسایی 112 کد اولیه و تحلیل آن‌ها به‌منظور دستیابی به مضامین سطح یک و دو، نشان‌دهنده عمق و دقت پژوهش در استخراج الگوی مفهومی مناسب برای این سازمان است.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/104/97