آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 3 پیاپی ۱0 1404 06 23 Designing a Structural Model of Succession Planning for Executive Managers in Bank Melli Iran طراحی مدل ساختاری جانشین‌پروری مدیران اجرایی بانک ملی ایران 1 18 10.61838/jtesd.110 FA محمود براتی گروه مدیریت آموزشی ، واحد بین الملل کیش ، دانشگاه ازاد اسلامی، کیش، ایران. محمود قربانی گروه مدیریت آموزشی ، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. عباس خورشیدی گروه مدیریت آموزشی، واحد اسلامشهر ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/01/20 <p>This study aimed to design a comprehensive succession planning model for executive managers of Bank Melli Iran in Khorasan Razavi Province. The research was applied in purpose and exploratory mixed-method in design. In the qualitative phase, a systemic grounded theory approach was applied, with 12 management experts selected through purposive sampling until theoretical saturation was reached. In the quantitative phase, the statistical population included 600 executive managers of Bank Melli, with a sample size of 234 determined based on Morgan’s table. Data collection tools included semi-structured interviews, a researcher-made questionnaire, and statistical tests. Qualitative data were analyzed through open, axial, and selective coding, while quantitative data were examined using confirmatory factor analysis and structural equation modeling (SEM) in LISREL. The final succession planning model consisted of five dimensions, 18 components, and 106 indicators. The dimensions included causal conditions (value orientation, professional competence, financial resource allocation), contextual conditions (institutionalization of succession culture, alignment of policies, organizational policies), intervening conditions (organizational structure, intervening policies, management commitment), strategies (succession planning, competent successor selection, job description revision, talent development system, succession candidate retention), and outcomes (meritocracy, productivity enhancement, organizational justice development, banking industry leadership). All factor loadings and t-values were significant at the 0.05 level. Model fit indices (X2/df=2.57, RMSEA=0.055, CFI=0.95, GFI=0.92, AGFI=0.90) confirmed the model’s adequacy. The findings demonstrate that succession planning for executive managers in Bank Melli Iran is a multidimensional systemic process encompassing causal, contextual, and intervening factors, along with strategic actions and organizational outcomes. Implementation of this model can enhance meritocracy, improve productivity, strengthen organizational justice, and increase the bank’s competitiveness within the national banking industry.</p> <p>هدف این پژوهش، طراحی الگوی جامع جانشین‌پروری برای مدیران اجرایی بانک ملی ایران در استان خراسان رضوی است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، و از حیث روش‌شناسی آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) بود. در بخش کیفی از رویکرد داده‌بنیاد سیستمی استفاده شد و جامعه آماری شامل ۱۲ خبره مدیریت انتخاب‌شده به‌صورت هدفمند تا اشباع نظری بود. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۶۰۰ مدیر اجرایی بانک ملی استان خراسان رضوی و حجم نمونه ۲۳۴ نفر بر اساس جدول مورگان تعیین شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، پرسشنامه محقق‌ساخته و آزمون‌های آماری بود. داده‌ها در بخش کیفی با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد و در بخش کمی با تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار LISREL بررسی گردید. نتایج نشان داد که مدل نهایی جانشین‌پروری شامل ۵ بعد، ۱۸ مؤلفه و ۱۰۶ شاخص است. ابعاد استخراج‌شده شامل عوامل علّی (ارزش‌مداری، صلاحیت حرفه‌ای، تخصیص منابع مالی)، عوامل زمینه‌ای (نهادینه‌سازی فرهنگ جانشین‌پروری، همسویی سیاست‌ها، سیاست‌های سازمانی)، عوامل مداخله‌گر (ساختار سازمانی، سیاست‌های مداخله‌گر، تعهد مدیریت)، راهبردها (برنامه‌ریزی، گزینش جانشین شایسته، بازنگری شرح شغل، نظام استعدادپروری، نگهداشت نامزدها) و پیامدها (شایسته‌سالاری، ارتقای بهره‌وری، توسعه عدالت سازمانی، پیشتازی در صنعت بانک) بودند. تمامی بارهای عاملی و ضرایب t در سطح معناداری 0.05 معنادار بودند. شاخص‌های برازش مدل (X2/df=2.57، RMSEA=0.055، CFI=0.95، GFI=0.92، AGFI=0.90) نشان داد که مدل نهایی از برازش مناسب برخوردار است. یافته‌ها بیانگر آن است که جانشین‌پروری مدیران اجرایی بانک ملی ایران یک فرآیند سیستمی چندبعدی است که ابعاد علی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها را دربرمی‌گیرد. اجرای این مدل می‌تواند موجب توسعه شایسته‌سالاری، ارتقای بهره‌وری، تقویت عدالت سازمانی و افزایش رقابت‌پذیری بانک ملی در صنعت بانکی کشور شود.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/110/111