تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3 پیاپی ۱۱ 1404 07 10 Presenting an Explanatory Model of Socio-Economic Development Typology in the Imam Ali Government with a Sociological Approach for Comparative Analysis with the Fundamental Components of the Welfare State ارائه مدل تبیینی نوع‌شناسی توسعه اقتصادی ـ اجتماعی در حکومت علوی و مقایسه تطبیقی آن با مؤلفه‌های بنیادین دولت رفاه 1 18 10.61838/jtesd.122 FA علی نوازنی گروه جامعه شناسی ، واحد اراک ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اراک ، ایران نرگس مولایی گروه جامعه شناسی ، واحد اراک ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اراک ، ایران حمید بورقانی فراهانی گروه جامعه شناسی ، واحد اراک ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اراک ، ایران Journal Article 1404 04 01 <p>This study aimed to develop a culturally rooted and justice-centered model of socio-economic development based on Alavi governance and to compare it with the fundamental components of the welfare state to provide a localized framework for social policymaking. A qualitative exploratory design using thematic analysis was employed. The study population consisted of experts in sociology, Islamic political thought, and social policy selected through purposive sampling. Data were collected via semi-structured interviews with 15 experts and document analysis of Nahj al-Balagha, Ghurar al-Hikam, and historical seerah sources. Data were coded through open, axial, and selective coding, and the ISM technique was used to identify hierarchical relationships among the dimensions. The findings revealed six main dimensions underpinning socio-economic development in Alavi governance: governance efficiency, economic justice, social justice, public participation, public welfare and livelihood, and social innovation and dynamism. ISM results showed governance efficiency at the foundational level, economic justice, social justice, and public participation at the intermediate level, and public welfare and social innovation at the outcome level. The Alavi model represents a justice-oriented, participatory, and ethical approach to development. While it overlaps with the welfare state in practical indicators, it diverges fundamentally in its value orientation, ultimate goals, and state–society relations, offering a culturally embedded alternative for Islamic societies.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه مدلی بومی و عدالت‌محور از توسعه اقتصادی ـ اجتماعی بر اساس سیره و اندیشه حکومت علوی و مقایسه تطبیقی آن با مؤلفه‌های بنیادین دولت رفاه برای ارائه چارچوبی بومی در سیاست‌گذاری اجتماعی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون اکتشافی انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان حوزه جامعه‌شناسی، اندیشه سیاسی اسلام و سیاست‌گذاری اجتماعی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان و تحلیل اسناد متنی شامل نهج‌البلاغه، غررالحکم و منابع سیره‌پژوهانه گردآوری شد. کدگذاری داده‌ها طی مراحل باز، محوری و انتخابی انجام گرفت و برای تعیین روابط میان مؤلفه‌ها از تکنیک ISM استفاده شد. یافته‌ها نشان دادند که ساختار توسعه در حکومت علوی در قالب شش متغیر اصلی شامل کارآمدی حکمرانی، عدالت اقتصادی، عدالت اجتماعی، مشارکت مردمی، رفاه و معیشت عمومی و نوآوری و پویایی جامعه قابل تبیین است. نتایج سطح‌بندی ISM نشان داد که کارآمدی حکمرانی نقش زیربنایی دارد، عدالت اقتصادی، عدالت اجتماعی و مشارکت مردمی در سطح میانی و رفاه عمومی و نوآوری اجتماعی در سطح نهایی قرار می‌گیرند. مدل توسعه علوی الگویی عدالت‌محور، مردم‌گرا و اخلاقی از توسعه ارائه می‌دهد که اگرچه در سطح شاخص‌های اجرایی با دولت رفاه اشتراک دارد، اما در مبانی ارزشی، اهداف غایی و نوع رابطه دولت و جامعه تفاوت بنیادین دارد و می‌تواند به عنوان الگویی بومی برای جوامع اسلامی به‌کار گرفته شود.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/122/122