آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 1 پیاپی ۳ 2023 10 03 Content Analysis of Emotional Intelligence Development Components in Educational Programs تحلیل مضمون مؤلفه‌های پرورش هوش هیجانی در برنامه‌های تربیتی 9 17 FA حسین عبدلی گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2023 07 23 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to identify and analyze the components of emotional intelligence development within educational programs through thematic content analysis. This qualitative research employed a thematic analysis method. Data were collected via semi-structured interviews with 18 education experts, curriculum planners, and experienced educators in Tehran. Participants were selected through purposive sampling, and data collection continued until theoretical saturation was achieved. Data were coded and analyzed using NVivo software. Credibility was ensured through member checking and peer debriefing. Thematic analysis revealed three main themes: emotional awareness, emotional regulation, and social-emotional skills and empathy. In total, 18 subthemes and numerous open codes were extracted. Findings indicated that emotional intelligence components are mostly embedded implicitly within educational content, lacking a systematic framework. Additionally, the roles of teachers and classroom environments were highlighted as pivotal in fostering emotional development. Developing emotional intelligence in schools requires structured, localized, and evidence-based programs. Enhancing teachers’ emotional skills, designing coherent educational interventions, and fostering emotionally safe school climates are essential strategies to achieve this goal.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های پرورش هوش هیجانی در برنامه‌های تربیتی مدارس از طریق تحلیل مضمون داده‌های کیفی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ نفر از متخصصان تعلیم و تربیت، برنامه‌ریزان درسی و مربیان باسابقه شهر تهران گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام گرفت و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل و کدگذاری شد. روایی داده‌ها با بازبینی مشارکت‌کنندگان و تحلیل همتایان مورد تأیید قرار گرفت. نتایج تحلیل مضمون منجر به استخراج سه مقوله اصلی شامل آگاهی هیجانی، تنظیم هیجانی، و مهارت‌های اجتماعی و همدلی شد. در مجموع، ۱۸ زیرمقوله و ده‌ها مفهوم (کد باز) از داده‌ها استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه‌های هوش هیجانی عمدتاً به‌صورت ضمنی در برنامه‌های تربیتی گنجانده شده‌اند و رویکردی نظام‌مند در این زمینه وجود ندارد. همچنین، نقش معلمان و محیط کلاس به عنوان بسترهای کلیدی در پرورش این مؤلفه‌ها برجسته بود. پرورش هوش هیجانی در مدارس نیازمند تدوین برنامه‌های ساختاریافته، بومی‌سازی شده و مبتنی بر شواهد علمی است. ارتقاء مهارت‌های هیجانی معلمان، طراحی مداخلات آموزشی منسجم، و ایجاد فضای عاطفی امن در مدارس از راهکارهای کلیدی برای تحقق این هدف است.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/14/15