تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 1 پیاپی ۳ 2023 10 03 Identifying Barriers to Improving the Quality of Education in Underserved Areas: A Qualitative Study شناسایی موانع ارتقای کیفیت آموزش در مناطق محروم 44 50 FA افشین طاهری گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران سمیه مهری گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2023 07 27 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to identify the barriers to improving the quality of education in underserved areas of Iran based on the perspectives of teachers, school principals, and education experts. This qualitative study employed thematic analysis. Fourteen participants, including experienced teachers, school administrators, and education specialists familiar with disadvantaged regions, were selected through purposive sampling. Data were collected using semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. Data were analyzed using NVivo software based on Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis method. The analysis revealed three main categories of barriers: (1) Structural and infrastructural barriers, including lack of physical facilities, insufficient funding, limited educational technology, transportation problems, and centralized decision-making; (2) Human and professional barriers, including shortage of qualified teachers, low teacher motivation, inadequate professional capacity, family distrust of education, ineffective evaluation systems, and absence of counselors; and (3) Cultural and social barriers, such as family poverty, negative attitudes toward education, language challenges, population instability, and weak local engagement. Improving the quality of education in disadvantaged areas requires a comprehensive approach addressing structural, human, and cultural factors. Effective policymaking must prioritize decentralization, teacher empowerment, infrastructure development, and community participation.</p> <p>هدف از این پژوهش، شناسایی موانع ارتقای کیفیت آموزش در مناطق محروم ایران با تمرکز بر دیدگاه معلمان، مدیران و کارشناسان آموزشی بود. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۴ نفر از معلمان، مدیران مدارس و کارشناسان آموزشی دارای تجربه در حوزه آموزش در مناطق محروم بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و از طریق روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که موانع ارتقای کیفیت آموزش در سه مقوله‌ی اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: ۱) موانع ساختاری و زیرساختی شامل کمبود امکانات فیزیکی، ضعف منابع مالی، نبود فناوری آموزشی، ضعف ایاب‌وذهاب و تمرکزگرایی؛ ۲) موانع انسانی و حرفه‌ای شامل کمبود نیروی متخصص، انگیزه پایین معلمان، ضعف توانمندی حرفه‌ای، بی‌اعتمادی خانواده‌ها به آموزش، ناکارآمدی ارزیابی‌ها، و نبود مشاوران؛ و ۳) موانع فرهنگی و اجتماعی شامل مشکلات اقتصادی خانواده‌ها، نگرش منفی به تحصیل، چالش‌های زبانی، ناپایداری جمعیت و ضعف مشارکت محلی. ارتقای کیفیت آموزش در مناطق محروم مستلزم رویکردی جامع است که همزمان به عوامل ساختاری، انسانی و فرهنگی توجه داشته باشد. سیاست‌گذاری مؤثر در این زمینه باید تمرکززدایی، توانمندسازی معلمان، تقویت زیرساخت‌ها و مشارکت‌جویی محلی را در اولویت قرار دهد.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/18/19