آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 4 بهار 1405 1405 03 01 Identification of Indicators, Components, and Dimensions of Interactive MOOCs in Iranian Higher Education with an Emphasis on Humanities Disciplines شناسایی شاخص‌ها، مؤلفه‌ها و ابعاد موک‌های تعاملی در آموزش عالی ایران با تأکید بر رشته‌های علوم انسانی 1 18 10.61838/jtesd.199 FA آذر انصاریان تهرانی گروه تربیت و مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مصطفی قادری گروه مطالعات برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران کامبیز پوشنه گروه تربیت و مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/03/01 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">The present study aimed to identify the indicators, components, and dimensions of interactive MOOCs in Iranian higher education, with a particular emphasis on the humanities disciplines. The research method was applied in terms of purpose, qualitative in terms of data type, cross-sectional regarding the time of data collection, and based on data collection methods and the nature of the study, meta-synthesis and content analysis of interview texts. The statistical population consisted of two parts: scientific documents and academic and organizational experts. A non-probability purposive sampling method was employed based on the inclusion criteria for selecting the sample size. Data were collected through a systematic review of the literature and semi-structured interviews. Data analysis in the qualitative part was performed using thematic analysis with MaxQDA-V18 software. The findings revealed that interactive MOOCs in Iranian higher education with an emphasis on the humanities consist of the following elements: a central phenomenon with the dimensions of educational content (content quality, diversity of teaching methods), learner interaction (peer interaction, interaction with the instructor and the online learning environment), and assessment (learner progress assessment and course effectiveness evaluation); causal conditions with the dimensions of technological infrastructures (access to the internet and educational platforms), learning content (diversity of course materials and compliance with standards), and social interactions (group collaboration, communication with instructors, and creation of learning networks); strategies with the dimensions of content design and development (diversity of educational content, structured organization, interaction, and participation) and development of learning skills (self-directed learning, critical thinking and analysis, and communication skills); consequences with the dimensions of academic achievement (improvement in learning and access to educational resources) and professional development (increased job opportunities, enhancement of professional skills, and advancement of professional identity); context with the dimensions of learning environment (physical and virtual design, learning culture, and cultural diversity) and quality of education (faculty competence, teaching and assessment methods, and quality assurance of learning); and barriers with the dimensions of technological barriers (system incompatibility, security and privacy issues), social barriers (lack of social interaction, social pressures and cultural biases, and limited family support), and economic barriers (restricted financial access, higher educational costs, and economic pressure on families).</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص‌ها، مؤلفه‌ها و ابعاد موک‌های تعاملی در آموزش عالی ایران با تأکید بر رشته‌های علوم انسانی انجام شد. روش پژوهش برحسب هدف، کاربردی برحسب نوع داده، کیفی، برحسب زمان گردآوری داده، مقطعی و برحسب روش گردآوری داده‌ها و یا ماهیت و روش پژوهش، فراترکیب و تحلیل محتوای متون مصاحبه بود. جامعه آماری پژوهش شامل دو بخش اسناد و مدارک علمی و خبرگان دانشگاهی و سازمانی بود. برای انتخاب حجم نمونه از روش نمونه‌گیری غیر‌تصادفی هدفمند و بر اساس ملاک‌های ورود در پژوهش استفاده شد. برای گردآوری داده­ها از مرور سیستماتیک ادبیات و مصاحبه­های نیمه‌ساختاریافته استفاده شد. روش ‌تجزیه و تحلیل داده‌ها در بخش کیفی شامل تحلیل مضامین با نرم افزار MaxQDA-V18 بود. یافته­های پژوهش نشان داد که موک‌های تعاملی در آموزش عالی ایران با تاکید بر رشته‌های علوم انسانی شامل پدیده محوری با ابعاد محتوای آموزشی (کیفیت محتوا، تنوع روش‌های تدریس)، تعامل یادگیرندگان (تعامل هم‌گروهی، تعامل با استاد و محیط یادگیری آنلاین) و ارزیابی (ارزیابی پیشرفت یادگیرنده و ارزیابی اثربخشی دوره)؛ شرایط علی با ابعاد زیرساخت‌های فناوری (دسترسی به اینترنت و پلتفرم‌های آموزشی)، محتوای یادگیری (تنوع محتوای درسی و تطابق با استانداردها) و تعاملات اجتماعی (همکاری گروهی، ارتباطات با استاد و ایجاد شبکه‌های یادگیری)؛ راهبرد با ابعاد طراحی و توسعه محتوا (تنوع محتوای آموزشی، ساختار سازماندهی شده و تعامل و مشارکت) و توسعه مهارت‌های یادگیری (یادگیری خودمدیریتی، تفکر انتقادی و تحلیل و مهارت‌های ارتباطی)؛ پیامد با ابعاد پیشرفت تحصیلی (بهبود در یادگیری و دسترسی به منابع آموزشی) و توسعه حرفه‌ای (افزایش فرصت‌های شغلی، ارتقاء مهارت‌های حرفه‌ای و توسعه شناخت حرفه‌ای)؛ بستر با ابعاد محیط یادگیری (طراحی فیزیکی و مجازی، فرهنگ یادگیری و تنوع فرهنگی) و کیفیت آموزش (صلاحیت اساتید، روش‌های تدریس و ارزیابی کیفیت یادگیری)؛ و موانع با ابعاد موانع تکنولوژیکی (عدم سازگاری سیستم‌ها، مسائل امنیتی و حریم خصوصی)، موانع اجتماعی (عدم تعامل اجتماعی، فشارهای اجتماعی و تعصبات فرهنگی و کمبود حمایت خانواده) و موانع اقتصادی (دسترسی مالی محدود، هزینه‌های آموزشی بالاتر و فشار اقتصادی بر خانواده‌ها) بود.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/199/169