آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 1405 07 01 The Role of Stakeholder Participation in Enhancing Sustainable Governance of Higher Education with an Organizational Excellence Approach نقش مشارکت ذی‌نفعان در ارتقای حکمرانی پایدار آموزش عالی با رویکرد تعالی سازمانی 1 22 FA میلاد جلیل گروه مدیریت دولتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. احمد حسینی گل افشان ⁠ گروه مدیریت دولتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. امیرحسین امیرخانی گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 1404/03/01 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">This study aimed to examine how stakeholder participation contributes to strengthening sustainable governance in higher education and its link to organizational excellence. A sequential exploratory mixed-methods design was applied. Qualitative data were collected through semi-structured interviews with 30 higher education experts, senior administrators, and faculty members and analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis approach. Quantitative data were obtained via a researcher-developed questionnaire comprising 55 indicators distributed among more than 300 faculty members. The quantitative phase employed Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Instrument validity and reliability were confirmed through Cronbach’s alpha, composite reliability, average variance extracted, and Fornell–Larcker criteria. Model fit was assessed using GOF, SRMR, and R² indices. Results revealed that stakeholder participation had a significant direct effect on sustainable higher education governance (β = 0.47, p &lt; 0.01) and positively influenced organizational excellence (β = 0.42, p &lt; 0.01). Sustainable governance played a mediating role in enhancing the indirect impact of stakeholder participation on organizational excellence. Key determinants included trust and social capital, transparency and accountability, and the alignment of national policies with universities’ actual needs. Effective and structured stakeholder participation is a cornerstone of sustainable higher education governance, strengthening decision-making quality, legitimacy, and long-term organizational excellence. The study provides a contextually adapted framework to guide policymakers and university leaders in designing responsive, transparent, and participatory governance systems that foster sustainability and continuous improvement.</p> <p>این پژوهش با هدف بررسی نقش مشارکت ذی‌نفعان در ارتقای حکمرانی پایدار آموزش عالی و تبیین ارتباط آن با تعالی سازمانی انجام شد. مطالعه حاضر با رویکرد ترکیبی اکتشافی متوالی اجرا شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ نفر از خبرگان حوزه آموزش عالی، مدیران ارشد و اعضای هیئت علمی جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون براساس الگوی براون و کلارک بررسی شد. در بخش کمی، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته با ۵۵ شاخص بین بیش از ۳۰۰ عضو هیئت علمی توزیع شد و داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل گردید. اعتبار و پایایی ابزار از طریق آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، میانگین واریانس استخراج‌شده و آزمون فورنل و لارکر تأیید شد و برازش مدل با شاخص‌هایی مانند GOF، SRMR و R² بررسی گردید. نتایج نشان داد مشارکت ذی‌نفعان اثر مستقیم و معناداری بر حکمرانی پایدار آموزش عالی دارد (β = 0.47, p &lt; 0.01) و به‌طور مستقیم تعالی سازمانی را نیز تقویت می‌کند (β = 0.42, p &lt; 0.01). حکمرانی پایدار نقش میانجی معناداری میان مشارکت ذی‌نفعان و تعالی سازمانی ایفا می‌کند و اثر غیرمستقیم مشارکت را افزایش می‌دهد. شاخص‌های اعتماد و سرمایه اجتماعی، شفافیت و پاسخگویی، و همسویی سیاست‌ها با نیازهای واقعی دانشگاه‌ها بیشترین تأثیر را داشتند. مشارکت واقعی و سازمان‌یافته ذی‌نفعان یکی از ارکان کلیدی حکمرانی پایدار در آموزش عالی است که ضمن ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری و مشروعیت سیاست‌ها، مسیر دستیابی به تعالی سازمانی را هموار می‌کند. این یافته‌ها چارچوبی بومی و کاربردی برای سیاست‌گذاران و مدیران دانشگاهی فراهم می‌سازد تا ساختارهای پاسخگو، شفاف و مشارکتی طراحی کنند و دانشگاه‌ها را به سمت پایداری و کیفیت بالاتر سوق دهند.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/220/185