آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 2 پیاپی 7 1403 09 25 A Sociological Analysis of the Impact of Social Networks on Social Vitality among the Youth of Tabriz تحلیل جامعه شناختی تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر نشاط اجتماعی در بین جوانان شهر تبریز 1 14 FA حسین صفری استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1403/04/05 <p>This study aimed to examine the effect of three subscales—amount of use, type of use, and level of trust in social networks—on the social vitality of young people in Tabriz. The study is applied in purpose and quantitative in nature. It employed a survey method using two standard questionnaires: Jahanbani’s (2018) Social Networks Questionnaire with three dimensions (amount of use, type of use, and trust in users) and the Oxford Social Vitality Questionnaire (1989). The statistical population consisted of 230 youths aged 15–30 in Tabriz, selected through chain sampling. Data analysis was conducted using SPSS version 27 and bivariate regression tests. Results indicated that the youth’s social vitality level is high. All three subscales of social networks had a significant effect on social vitality. The amount of use of social networks had the strongest effect (β=0.63, p&lt;0.001), followed by type of use (β=0.53, p&lt;0.001) and level of trust in social network users (β=0.54, p&lt;0.001). Thus, greater use, purposeful engagement, and higher trust within social networks are associated with increased social vitality among youth. The findings suggest that virtual social networks enhance youth social vitality through expanding social capital, improving interpersonal communication, and strengthening trust. Conscious and responsible use of social networks can foster stronger social relationships, personal identity, and cultural development. Conversely, misuse or low trust can diminish social satisfaction and vitality. Promoting digital literacy and constructive engagement in online spaces is therefore essential for sustaining social well-being.</p> <p>هدف پژوهش بررسی تأثیر سه خرده‌مقیاس میزان استفاده، نوع استفاده و میزان اعتماد در شبکه‌های اجتماعی بر نشاط اجتماعی جوانان شهر تبریز است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع داده‌ها، کمی است. روش اجرای تحقیق پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها دو پرسشنامه استاندارد بوده است: پرسشنامه شبکه‌های اجتماعی جهانبانی (۱۳۹۷) با سه بُعد میزان استفاده، نوع استفاده و میزان اعتماد به کاربران و پرسشنامه نشاط اجتماعی آکسفورد (۱۹۸۹). جامعه آماری شامل جوانان ۱۵ تا ۳۰ سال شهر تبریز و حجم نمونه ۲۳۰ نفر است که به روش نمونه‌گیری زنجیره‌ای انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و روش رگرسیون دو متغیره استفاده شد. نتایج نشان داد سطح نشاط اجتماعی جوانان در حد بالا قرار دارد. همچنین سه خرده‌مقیاس شبکه‌های اجتماعی تأثیر معناداری بر نشاط اجتماعی دارند. میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی بیشترین تأثیر را بر نشاط اجتماعی داشته است (β=0.63، p&lt;0.001). تأثیر نوع استفاده برابر با β=0.53 و میزان اعتماد به کاربران برابر با β=0.54 بوده است (هر دو با p&lt;0.001). بنابراین استفاده بیشتر، کاربری هدفمندتر و اعتماد بالاتر در شبکه‌های اجتماعی به افزایش نشاط اجتماعی جوانان منجر می‌شود. نتایج پژوهش نشان داد شبکه‌های اجتماعی مجازی از طریق گسترش سرمایه اجتماعی، افزایش تعاملات ارتباطی و تقویت حس اعتماد، در ارتقای نشاط اجتماعی جوانان نقش مهمی دارند. استفاده هوشمندانه و آگاهانه از این شبکه‌ها می‌تواند به بهبود روابط اجتماعی، تقویت هویت فردی و رشد فرهنگی کمک کند. در مقابل، بی‌اعتمادی یا استفاده ناصحیح ممکن است آثار منفی بر احساس رضایت اجتماعی و نشاط جوانان داشته باشد. بنابراین تقویت فرهنگ استفاده مسئولانه از فضای مجازی و توسعه برنامه‌های آموزشی و فرهنگی در این زمینه ضروری است.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/238/215