تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 2 پیاپی ۵ 1403 03 25 Investigating the Impact of University Quality of Life during the Pandemic on Academic Freedom and Social Responsibility in Universities of Golestan Province: A Psychological Perspective بررسی تأثیر کیفیت زندگی دانشگاهی در دوران پاندمی بر آزادی آکادمیک و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در دانشگاه‌های استان گلستان از منظر روان‌شناختی 1 15 FA فاطمه بابازاده دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران فرشیده ضامنی دانشیار گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران کیومرث خطیرپاشا استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 1402/11/14 <p>The study aimed to model the impact of university quality of life during the COVID-19 pandemic on students’ academic freedom and social responsibility in universities of Golestan Province. This applied research employed a descriptive-survey design. The statistical population consisted of 28,716 students from Farhangian University, Islamic Azad University, and the University of Medical Sciences. Using stratified random sampling, 379 students were selected. Data were gathered through standardized questionnaires: University Quality of Life (60 items), Academic Freedom (20 items), and Social Responsibility (20 items). Validity and reliability were confirmed through Cronbach’s alpha, composite reliability, and confirmatory factor analysis. Data analysis was conducted using SPSS21 and PLS3.3 software. The results of structural equation modeling indicated a significant positive effect of university quality of life on both academic freedom and social responsibility. The path coefficient between university quality of life and academic freedom was β=0.524 (R²=0.275), while the coefficient for social responsibility was β=0.281 (R²=0.079). Among the dimensions of university quality of life, the individual dimension—comprising physical and mental health—had the strongest impact (β=0.700), followed by educational and social dimensions. Students with higher perceived university life quality demonstrated greater academic autonomy and confidence, although the effect on social responsibility was relatively weaker. University quality of life plays a crucial role in enhancing both academic freedom and social responsibility. During the pandemic, improving psychological well-being, strengthening social support, and enriching educational experiences significantly contributed to sustaining academic independence and social engagement. Universities should prioritize mental health programs, supportive environments, and balanced online-offline learning systems to promote academic vitality and responsible citizenship among students.</p> <p>هدف از این پژوهش، تبیین مدل تأثیر کیفیت زندگی دانشگاهی در دوران پاندمی کووید-۱۹ بر آزادی آکادمیک و مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانشجویان در دانشگاه‌های استان گلستان است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی-پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل ۲۸۷۱۶ دانشجو از دانشگاه‌های فرهنگیان، آزاد اسلامی و علوم پزشکی بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، ۳۷۹ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه کیفیت زندگی دانشگاهی (۶۰ گویه)، پرسشنامه آزادی آکادمیک (۲۰ گویه) و پرسشنامه مسئولیت‌پذیری اجتماعی (۲۰ گویه) بود. پایایی و روایی ابزارها از طریق آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و تحلیل عاملی تأییدی تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS21 و PLS3.3 تحلیل گردید. نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که کیفیت زندگی دانشگاهی اثر مثبت و معناداری بر هر دو متغیر آزادی آکادمیک و مسئولیت‌پذیری اجتماعی دارد. ضریب مسیر بین کیفیت زندگی دانشگاهی و آزادی آکادمیک (β=0.524, R²=0.275) و بین کیفیت زندگی دانشگاهی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی (β=0.281, R²=0.079) به‌دست آمد. همچنین مشخص شد که بُعد فردی (سلامت روانی و جسمانی) بیشترین اثر را بر کیفیت زندگی دانشگاهی دارد (β=0.700) و پس از آن ابعاد آموزشی و اجتماعی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. نتایج حاکی از آن است که بهبود کیفیت زندگی دانشگاهی به‌ویژه از طریق ارتقای سلامت روان، احساس تعلق و رضایت آموزشی، موجب تقویت آزادی آکادمیک دانشجویان می‌شود، در حالی که تأثیر آن بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی نسبتاً محدودتر است. پژوهش نشان داد که کیفیت زندگی دانشگاهی عامل تعیین‌کننده در ارتقای آزادی آکادمیک و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است. در دوران پاندمی، بهبود سلامت روانی، افزایش حمایت اجتماعی و ارتقای تعاملات انسانی در محیط دانشگاهی می‌تواند نقش مؤثری در حفظ آزادی علمی و گسترش حس مسئولیت اجتماعی داشته باشد. دانشگاه‌ها باید از طریق برنامه‌های حمایتی، خدمات مشاوره‌ای و بازطراحی محیط یادگیری، زمینه بهزیستی روانی و خودکارآمدی دانشجویان را فراهم آورند تا بدین وسیله فضای آزادی علمی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی تقویت شود.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/261/210