تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 1 پیاپی 1 2023 04 05 Identifying Indicators of Inclusive Education for Students with Special Needs شناسایی شاخص‌های آموزش فراگیر برای دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه 19 27 EN رضا کاظمی گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران محمدصادق نیکنام گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 2023 01 23 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">The aim of this study was to identify indicators of inclusive education for students with special needs in schools of Tehran. This qualitative study employed content analysis of semi-structured interviews. Twenty-three teachers, principals, counselors, and experts in inclusive education were purposively selected. Data were collected until theoretical saturation and analyzed using Nvivo 12 software through open, axial, and selective coding. Data analysis revealed three main categories: institutional and supportive structures, culture and attitudes, and operational components at the school level. Each category included several subcategories forming key indicators of inclusive education. Lack of coherent policies, insufficient resources and specialized training, negative attitudes among teachers and parents, and weak intra-school collaboration were identified as major challenges. Emphasis on adaptive teaching methods, individualized planning, adaptive assessment, and active family participation emerged as crucial components for successful inclusive education. Realizing inclusive education in Iran requires reforming institutional structures, changing cultural attitudes, and strengthening operational components within schools. Identifying and localizing inclusive education indicators can facilitate the path toward educational equity.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی شاخص‌های آموزش فراگیر برای دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه در مدارس شهر تهران است. این مطالعه از نوع کیفی و با روش تحلیل محتوای داده‌های مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شد. ۲۳ نفر از معلمان، مدیران، مشاوران و کارشناسان حوزه آموزش فراگیر به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری جمع‌آوری شد و با استفاده از نرم‌افزار Nvivo نسخه ۱۲، داده‌ها کدگذاری و تحلیل گردید. تحلیل داده‌ها سه مقوله اصلی شامل ساختارهای نهادی و حمایتی، فرهنگ و نگرش‌ها، و مؤلفه‌های عملیاتی در سطح مدرسه را نشان داد. هر یک از این مقوله‌ها شامل چندین زیرمقوله مرتبط بود که شاخص‌های مهم آموزش فراگیر را تشکیل می‌دادند. نبود سیاست‌های منسجم، کمبود منابع و آموزش تخصصی، نگرش‌های منفی معلمان و والدین، و ضعف همکاری درون‌مدرسه‌ای از مهم‌ترین چالش‌ها محسوب شدند. همچنین تأکید بر استفاده از روش‌های تدریس تطبیقی، برنامه‌ریزی فردی، ارزیابی تطبیقی و مشارکت فعال خانواده‌ها از مؤلفه‌های کلیدی موفقیت آموزش فراگیر بود. برای تحقق آموزش فراگیر در ایران، نیازمند اصلاح ساختارهای نهادی، تغییر نگرش فرهنگی و تقویت مؤلفه‌های عملیاتی در مدارس هستیم. شناسایی و بومی‌سازی شاخص‌های آموزش فراگیر می‌تواند مسیر حرکت به‌سوی عدالت آموزشی را هموار سازد.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/3/4