تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار در دست انتشار 1405 10 01 Identifying the Dimensions, Components, and Indicators of Professional Competencies of Iraqi Secondary School Principals شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های شایستگی‌های حرفه‌ای مدیران مدارس متوسطه عراق 1 14 10.61838/jtesd.318 FA سعد ثامر حمد البدرانی دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران اشرف السادات حسینی میرصفی گروه حکمراني آموزشي و سرمايه انساني، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سودابه عضدالملکی گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/05/04 <p>The objective of this study was to identify the dimensions, components, and indicators of professional competencies of Iraqi secondary school principals. This applied qualitative study employed thematic content analysis. Data were collected through systematic review of relevant literature and semi-structured interviews conducted with 20 theoretical and practical experts, selected through purposive sampling until saturation was reached. All interviews were transcribed and coded through iterative stages of qualitative content analysis, supported by the Maxqda software. Instrument validity was ensured through content validation, and reliability was confirmed through coder agreement. The analysis identified five overarching dimensions of professional competencies: personal, managerial, scientific and specialized, supervision and control, and social. The personal dimension included communication, emotional, and transformational components. The managerial dimension comprised analysis and planning components. The scientific and specialized dimension included educational, technological, and supportive components. The supervision and control dimension encompassed organizational and feedback-related components, while the social dimension consisted of interactive and emotional components. Each dimension was associated with specific measurable indicators, forming a comprehensive framework for assessing principals’ competencies. The findings reveal that the professional competencies of secondary school principals constitute a multidimensional construct integrating personal, managerial, scientific, supervisory, and social skill sets. The resulting framework provides a structured foundation for designing professional development programs, enhancing evaluation systems for school leaders, and improving educational management and student learning outcomes in secondary schools.</p> <p>هدف پژوهش شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های شایستگی‌های حرفه‌ای مدیران مدارس متوسطه عراق است. این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل مضمون و با بهره‌گیری از مرور نظام‌مند متون و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان نظری و تجربی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس اصل اشباع انجام گردید. مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی کامل، با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند و کدگذاری در چند مرحله صورت گرفت. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار Maxqda استفاده شد. روایی ابزار با بررسی محتوایی و پایایی با توافق بین‌کدگذاران تأیید شد. نتایج تحلیل مضمون نشان داد که شایستگی‌های حرفه‌ای مدیران مدارس متوسطه شامل پنج بعد اصلی است: فردی، مدیریتی، علمی و تخصصی، نظارت و کنترل، و اجتماعی. بعد فردی شامل مؤلفه‌های ارتباطی، هیجانی و تحول‌آفرین، بعد مدیریتی شامل مؤلفه‌های تحلیل و برنامه‌ریزی، و بعد علمی و تخصصی شامل مؤلفه‌های آموزشی، فناورانه و حمایتی بود. بعد نظارت و کنترل شامل مؤلفه‌های سازماندهی و بازخوردی و بعد اجتماعی شامل مؤلفه‌های تعاملی و عاطفی بود. هر یک از این مؤلفه‌ها دارای مجموعه‌ای از شاخص‌های دقیق و قابل سنجش بودند که چارچوبی جامع برای ارزیابی شایستگی مدیران مدارس فراهم می‌کنند. پژوهش نشان می‌دهد که شایستگی‌های حرفه‌ای مدیران مدارس سازه‌ای چندبعدی است که ترکیبی از مهارت‌های فردی، مدیریتی، تخصصی، اجتماعی و نظارتی را دربر می‌گیرد. الگوی ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای طراحی برنامه‌های توسعه حرفه‌ای، نظام‌های ارزیابی عملکرد مدیران و ارتقای کیفیت مدیریت آموزشی و یادگیری دانش‌آموزان در مدارس متوسطه استفاده شود.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/318/240