تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار در دست انتشار 1406 02 01 Identification of the Dimensions and Components of the Doctrinal, Ritual, and Moral Domains in the School شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های ساحت‌های اعتقادی، عبادی و اخلاقی در مدرسه 1 18 FA لیلا فتاحی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران فرانک موسوی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران مریم اسلام پناه گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران زهره سبزیانپور گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>The present study aimed to identify the dimensions, components, and operational mechanisms of doctrinal, ritual, and moral domains in multidimensional schools and to explain the conceptual model of transformation in the existential philosophy of schooling. This study employed a qualitative approach using grounded theory methodology. Participants included 12 faculty members, educational policymakers, and administrators of multidimensional schools selected through purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews until theoretical saturation was achieved. Data analysis revealed that the transformation of school philosophy from an “instruction-centered school” to a “school as a living space” constituted the core phenomenon. Causal conditions included upstream policy requirements, contemporary societal demands, inefficiencies of traditional educational models, and advances in educational sciences. Contextual conditions, intervening factors, and implementation strategies related to doctrinal, ritual, and moral education were also identified and analyzed. The findings demonstrated that the realization of doctrinal, ritual, and moral domains requires a paradigmatic transformation in the mission and function of schools. Schools characterized by transformational leadership, participatory organizational culture, and active collaboration with families and social institutions showed greater capacity for fostering students’ spiritual identity, ethical development, and social responsibility. Furthermore, university entrance examination pressure, grade-oriented evaluation systems, teachers’ resistance to change, and financial limitations emerged as the major intervening barriers. Effective strategies included teacher empowerment, integrated curriculum design, experiential learning approaches, application of educational technologies, and development of intersectoral partnerships. Expert validation confirmed the conceptual coherence, cultural compatibility, and practical applicability of the proposed model. The study concluded that strengthening doctrinal, ritual, and moral domains in schools requires redefining the philosophy of schooling, reforming evaluation systems, enhancing teachers’ professional competencies, and reinforcing collaboration among schools, families, and communities. Multidimensional schools can create meaningful connections between education, spirituality, and social responsibility, thereby fostering committed, creative, and morally developed individuals.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و سازوکارهای تحقق ساحت‌های اعتقادی، عبادی و اخلاقی در مدارس تمام‌ساحتی و تبیین الگوی مفهومی تحول در فلسفه وجودی مدرسه بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۲ نفر از اعضای هیأت علمی، سیاستگذاران آموزشی و مدیران مدارس تمام‌ساحتی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها نشان داد که تحول در فلسفه مدرسه از «مدرسه آموزشی» به «مدرسه زیستن» به عنوان پدیده محوری مطرح است. در این راستا، عوامل علی شامل الزامات اسناد بالادستی، ضرورت‌های جهان معاصر، ناکارآمدی الگوهای سنتی و پیشرفت‌های علوم تربیتی شناسایی شد. همچنین عوامل زمینه‌ای، مداخله‌گر و راهبردهای اجرایی مرتبط با تحقق تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که تحقق ساحت‌های اعتقادی، عبادی و اخلاقی نیازمند تغییر پارادایمی در کارکرد مدرسه است. تحلیل‌ها نشان داد که مدارس تمام‌ساحتی در صورت برخورداری از رهبری تحول‌گرا، فرهنگ سازمانی مشارکتی و شبکه‌سازی با خانواده و نهادهای اجتماعی، توان بیشتری در پرورش هویت معنوی، اخلاقی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانش‌آموزان دارند. همچنین فشار کنکور، نظام ارزشیابی نمره‌محور، مقاومت معلمان در برابر تغییر و کمبود منابع مالی به عنوان مهم‌ترین عوامل مداخله‌گر شناسایی شد. راهبردهای مؤثر شامل توانمندسازی معلمان، طراحی برنامه درسی تلفیقی، توسعه یادگیری تجربی، استفاده از فناوری‌های نوین و ایجاد مشارکت بین‌بخشی بود. نتایج اعتبارسنجی نیز نشان داد که مدل پیشنهادی از انسجام مفهومی، تناسب فرهنگی و قابلیت اجرایی مطلوب برخوردار است. نتایج پژوهش نشان داد که تحقق ساحت‌های اعتقادی، عبادی و اخلاقی مستلزم بازتعریف فلسفه مدرسه، اصلاح نظام ارزشیابی، توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان و تقویت همکاری میان مدرسه، خانواده و جامعه است. مدارس تمام‌ساحتی می‌توانند با ایجاد پیوند میان آموزش، معنویت و مسئولیت اجتماعی، زمینه تربیت انسان‌های متعهد، خلاق و متعالی را فراهم سازند.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/377/285