تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار در دست انتشار 1406 02 01 Designing a Paradigmatic Model of Ingratiation Behavior in the Education System of Sistan and Baluchestan طراحی الگوی پارادایمی کنش پساندازی در آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان 1 17 FA محسن اربابی گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران کلثوم نامی گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران مهدی باقری گروه مدیریت، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامي، بندرعباس، ايران Journal Article 1404/10/01 <p>The present study aimed to design a paradigmatic model of ingratiation behavior in the education system of Sistan and Baluchestan and to identify the contextual, intervening, causal, strategic, and consequential factors associated with this phenomenon in educational organizations. This qualitative exploratory study was conducted using grounded theory methodology. The research population consisted of educational experts and university faculty members familiar with organizational behavior and educational management, who were selected through purposive and theoretical sampling. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. In total, 20 experts participated in the interviews. Simultaneous data collection and analysis were conducted based on Strauss and Corbin’s coding approach, including open, axial, and selective coding. Lincoln and Guba’s criteria were used to ensure the trustworthiness and rigor of the findings. The findings revealed that the paradigmatic model of ingratiation behavior in the education system of Sistan and Baluchestan consisted of 24 subcategories and 87 open codes. Contextual factors included structural factors, situational factors, autocratic leadership style, and managerial factors. Intervening factors included personality traits, cultural factors, and environmental factors, while causal factors included self-interest, organizational factors, managers’ personal preferences, low human resource skills, and power-seeking tendencies. Weak career development patterns, lack of transparency in organizational processes, and managerial challenges were identified as strategic conditions facilitating ingratiation behavior. The results further demonstrated that implementing meritocracy in appointments, objective performance evaluation systems, and participatory management strategies could reduce political behaviors, flattery, and ingratiation practices within the organization. Moreover, reducing such behaviors was associated with positive outcomes such as human resource development, organizational health, and increased organizational productivity. Ingratiation behavior, as a form of organizational political behavior, emerges under the influence of structural, cultural, managerial, and individual factors within the educational system and may negatively affect organizational justice, meritocracy, and productivity. Therefore, reforming managerial structures, enhancing organizational transparency, establishing fair evaluation systems, and strengthening participatory culture can play a significant role in reducing this phenomenon and improving organizational health in educational institutions.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی پارادایمی کنش پساندازی در نظام آموزش و پرورش استان سیستان و بلوچستان و شناسایی عوامل زمینه‌ای، مداخله‌گر، علّی، راهبردها و پیامدهای مرتبط با این پدیده در بستر سازمان‌های آموزشی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی، به‌صورت اکتشافی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان آموزش و پرورش و اعضای هیئت علمی آشنا با حوزه رفتار سازمانی و مدیریت آموزشی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق انجام گرفت و فرآیند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، با 20 نفر از خبرگان مصاحبه انجام شد. داده‌ها همزمان با گردآوری، بر اساس الگوی استراس و کوربین از طریق کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند و برای اعتباربخشی یافته‌ها از معیارهای لینکلن و گوبا استفاده شد. نتایج نشان داد الگوی کنش پساندازی در آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان شامل 24 مقوله فرعی و 87 کد باز است. عوامل زمینه‌ای شامل عوامل ساختاری، موقعیتی، سبک رهبری خودکامه و عوامل مدیریتی بودند. عوامل مداخله‌گر شامل ویژگی‌های شخصیتی، عوامل فرهنگی و عوامل محیطی و عوامل علّی شامل منفعت‌طلبی، عوامل سازمانی، سلیقه‌محوری مدیران، مهارت پایین نیروی انسانی و قدرت‌طلبی شناسایی شدند. همچنین ضعف الگوهای توسعه شغلی، فقدان شفافیت در فرایندها و چالش‌های مدیریتی، بستر تقویت کنش پساندازی را فراهم می‌کردند. یافته‌ها نشان داد اجرای راهبردهایی نظیر شایسته‌سالاری در انتصابات، ارزیابی عملکرد مبتنی بر شاخص‌های عینی و توسعه مدیریت مشارکتی می‌تواند موجب کاهش رفتارهای چاپلوسانه، سیاسی‌کاری و کنش‌های پساندازی در سازمان شود. همچنین کاهش این پدیده با پیامدهایی همچون توسعه مدیریت منابع انسانی، ارتقای سلامت سازمانی و افزایش بهره‌وری همراه است. کنش پساندازی به‌عنوان یکی از اشکال رفتار سیاسی سازمانی، تحت تأثیر عوامل ساختاری، فرهنگی، مدیریتی و فردی در نظام آموزش و پرورش شکل می‌گیرد و می‌تواند پیامدهای مخربی برای عدالت سازمانی، شایسته‌سالاری و بهره‌وری داشته باشد. بر این اساس، اصلاح ساختارهای مدیریتی، تقویت شفافیت سازمانی، استقرار نظام ارزیابی عادلانه و توسعه فرهنگ مشارکتی می‌تواند نقش مهمی در کاهش این پدیده و ارتقای سلامت سازمانی در آموزش و پرورش ایفا کند.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/381/273