آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 1406 04 01 Development of a Technology-Oriented Curriculum Planning Model to Enhance Agentic Engagement and Cognitive–Motor Flexibility: A Philosophical Reappraisal of the Human–Technology Boundary توسعه الگوی برنامه‌ریزی درسی فناوری‌محور جهت ارتقای اشتیاق عاملانه و انعطاف‌پذیری شناختی‌ـ‌حرکتی با بازکاوی فلسفی مرز انسان و فناوری 1 24 FA حامد عبادی باربین دکتری تخصصی مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران مریم اشرفی دانشجوی دکتری مطالعات تربیتی وبرنامه درسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران مهدی اکبرزاده سقای دکتری تخصصی برنامه‌ریزی درسی، گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، پردیس علامه امینی، دانشگاه فرهنگیان، تبریز، ایران فاطمه ریاضی کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز، ایران پریسا مسعودیان گروه علوم تربیتی، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران Journal Article 1405 02 10 <p>This study aimed to develop and validate a technology-oriented curriculum planning model for enhancing students’ agentic engagement and cognitive–motor flexibility through a philosophical reconsideration of the human–technology boundary. An exploratory sequential mixed-methods design was implemented through philosophical-conceptual analysis, qualitative model development, and quantitative validation. In the qualitative phase, 22 experts in curriculum planning, philosophy of education, educational technology, educational psychology, cognitive science, and motor learning in Tehran were selected through purposive sampling and participated in semi-structured interviews. The data were analyzed using reflexive thematic analysis, and the initial model was evaluated by 15 experts over two rounds. In the quantitative phase, 402 upper-secondary students from Tehran public schools were selected through multistage cluster sampling. Data were collected using a 48-item Technology-Oriented Curriculum Planning Questionnaire, an Agentic Engagement Scale, and a Cognitive–Motor Flexibility Scale. Exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, reliability and validity assessments, and structural equation modeling were used to analyze the data. The qualitative analysis identified nine main components, 27 subcomponents, and 86 conceptual codes. The nine-factor structure explained 67.13% of the total variance, and the structural model demonstrated satisfactory fit. Technology-oriented curriculum planning had a positive and significant direct effect on agentic engagement (β = 0.61, p &lt; 0.001) and cognitive–motor flexibility (β = 0.46, p &lt; 0.001). Agentic engagement also significantly predicted cognitive–motor flexibility (β = 0.36, p &lt; 0.001). The indirect effect of technology-oriented curriculum planning on cognitive–motor flexibility through agentic engagement was significant (β = 0.22, p &lt; 0.001). Overall, the model explained 58% of the variance in cognitive–motor flexibility. The developed model indicates that human-centered, ethical, interactive, and embodied integration of technology into curriculum planning can enhance cognitive–motor flexibility by strengthening students’ proactive participation in learning. Technology should therefore be employed as a means of expanding agency, choice, feedback, and adaptation rather than replacing human judgment and responsibility.</p> <p>هدف پژوهش حاضر توسعه و اعتبارسنجی الگوی برنامه‌ریزی درسی فناوری‌محور برای ارتقای اشتیاق عاملانه و انعطاف‌پذیری شناختی‌ـ‌حرکتی دانش‌آموزان با تأکید بر بازکاوی فلسفی مرز میان انسان و فناوری بود. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی و در سه مرحله تحلیل فلسفی‌ـ‌مفهومی، مطالعه کیفی و اعتبارسنجی کمی انجام شد. در بخش کیفی، ۲۲ نفر از متخصصان برنامه‌ریزی درسی، فلسفه تعلیم و تربیت، فناوری آموزشی، روان‌شناسی تربیتی، علوم شناختی و یادگیری حرکتی شهر تهران با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته شرکت کردند. داده‌ها با تحلیل مضمون بازتابی بررسی و الگوی اولیه استخراج شد. سپس ۱۵ متخصص طی دو دور، مؤلفه‌های الگو را ارزیابی کردند. در بخش کمی، ۴۰۲ دانش‌آموز دوره دوم متوسطه مدارس دولتی تهران با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه ۴۸ گویه‌ای برنامه‌ریزی درسی فناوری‌محور، مقیاس اشتیاق عاملانه و مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی‌ـ‌حرکتی گردآوری شدند. تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی، بررسی پایایی و روایی و مدل‌سازی معادلات ساختاری برای تحلیل داده‌ها به کار رفت. تحلیل کیفی به شناسایی ۹ مؤلفه اصلی، ۲۷ زیرمؤلفه و ۸۶ کد مفهومی منجر شد. ساختار ۹ عاملی ابزار، ۶۷.۱۳ درصد از واریانس کل را تبیین کرد و برازش مدل ساختاری مطلوب بود. برنامه‌ریزی درسی فناوری‌محور اثر مستقیم مثبت و معناداری بر اشتیاق عاملانه داشت (β = 0.61، p &lt; 0.001) و انعطاف‌پذیری شناختی‌ـ‌حرکتی را نیز به‌طور مستقیم پیش‌بینی کرد (β = 0.46، p &lt; 0.001). اشتیاق عاملانه اثر مثبت و معناداری بر انعطاف‌پذیری شناختی‌ـ‌حرکتی داشت (β = 0.36، p &lt; 0.001). اثر غیرمستقیم برنامه‌ریزی درسی فناوری‌محور از طریق اشتیاق عاملانه نیز معنادار بود (β = 0.22، p &lt; 0.001). متغیرهای مدل در مجموع ۵۸ درصد از واریانس انعطاف‌پذیری شناختی‌ـ‌حرکتی را تبیین کردند. الگوی توسعه‌یافته نشان داد که ادغام انسان‌محور، اخلاقی، تعاملی و بدن‌مند فناوری در برنامه درسی می‌تواند با تقویت مشارکت پیش‌دستانه دانش‌آموزان، انعطاف‌پذیری شناختی و حرکتی آنان را افزایش دهد. بنابراین، فناوری باید به‌عنوان بستری برای گسترش عاملیت، انتخاب، بازخورد و سازگاری به کار رود، نه جایگزینی برای قضاوت و مسئولیت انسانی.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/453/298