آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 1406 06 01 Exploring the Role of Educational Governance in Adolescent Identity Formation toward Achieving Sustainable Development واکاوی نقش حکمرانی پرورشی در شکل‌گیری هویت نوجوانان در راستای تحقق توسعه پایدار 1 19 FA ملیحه زودبین دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نادر مطیع حق شناس استادیار گروه اقتصاد جمعیت و سرمایه انسانی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران ولی اله رستمعلی زاده دانشیار گروه مهاجرت و شهرنشینی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران. Journal Article 1405 01 05 <p>This study aimed to explore the role of educational governance in adolescents’ identity formation and to explain its requirements for achieving sustainable development. This qualitative study employed the grounded theory method based on the Strauss and Corbin paradigm and was conducted in Alborz Province, Iran. The study population consisted of actors operating at the family, school, and policymaking levels, who were recruited through purposive sampling supplemented, where necessary, by snowball sampling. Sampling continued until theoretical saturation was achieved, resulting in 22 participants. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using open, axial, and selective coding with MAXQDA 2022. Analysis of 387 pages of transcribed interviews generated 1,892 initial codes, which were subsequently refined through constant comparison into 116 concepts and 28 subcategories. The credibility of the findings was enhanced through member checking, peer review, and maintenance of a comprehensive audit trail. The analysis identified “disruption of the educational governance network” as the central phenomenon of the paradigmatic model. Excessive centralization, the policy–practice gap, weaknesses in monitoring and evaluation, short-term and project-oriented approaches, ambiguity in institutional responsibilities, and prioritization of academic objectives emerged as causal conditions. Cultural and ethnic diversity, migration and marginalization, generational and value conflicts, weakened social capital and institutional trust, and the dominance of digital culture constituted major contextual conditions. Existing responses were predominantly compensatory, restrictive, reactive, and unsustainable. Consequences at the individual level included identity confusion and moratorium, fragmented identity, weakened religious and national identity, and psychological and behavioral problems. Institutional consequences included teacher burnout and declining family trust, whereas macro-level consequences comprised weakened social capital, deterioration of human capital quality, and impediments to sustainable development. Adolescent identity formation should be understood not merely as an individual or family-level process but as one substantially shaped by the quality, coherence, and coordination of educational governance. Transitioning from a centralized and fragmented system toward a networked, participatory, context-sensitive, accountable, and outcome-oriented governance model—supported by decentralization, meaningful stakeholder participation, and strategic engagement with digital environments—can strengthen integrated adolescent identity and enhance the human and social capacities required for sustainable development.</p> <p>هدف پژوهش حاضر واکاوی نقش حکمرانی پرورشی در فرآیند هویت‌یابی نوجوانان و تبیین الزامات آن برای تحقق توسعه پایدار بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد مبتنی بر الگوی اشتراوس و کوربین در استان البرز انجام شد. جامعه مطالعاتی شامل کنشگران سه سطح خانواده، مدرسه و سیاست‌گذاری بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و در موارد لازم نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند. نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت و در مجموع 22 نفر در پژوهش مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و پس از پیاده‌سازی، با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA 2022 تحلیل شدند. از تحلیل 387 صفحه متن مصاحبه، 1,892 کد اولیه استخراج شد که پس از پالایش و مقایسه مستمر به 116 مفهوم و 28 مقوله فرعی تقلیل یافت. اعتبار یافته‌ها نیز از طریق بازبینی اعضا، بازبینی همکاران و ایجاد مسیر حسابرسی تأمین شد. تحلیل داده‌ها نشان داد «گسست شبکه حکمرانی پرورشی» پدیده محوری مدل پارادایمی است. تمرکزگرایی افراطی، فاصله میان سیاست و عمل، ضعف نظام نظارت و ارزیابی، نگرش مقطعی و پروژه‌محور، ابهام در مأموریت‌های نهادی و اولویت‌یافتن اهداف آموزشی به‌عنوان شرایط علی شناسایی شدند. تنوع فرهنگی ـ قومی، مهاجرت‌پذیری و حاشیه‌نشینی، شکاف نسلی و تعارض ارزشی، ضعف سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی و سیطره فرهنگ دیجیتال نیز شرایط زمینه‌ای را تشکیل دادند. راهبردهای موجود، عمدتاً ماهیتی جبرانی، محدودکننده، واکنشی و ناپایدار داشتند. پیامدهای این گسست در سطح فردی شامل حیرت و تعلیق هویتی، هویت پراکنده، سستی هویت دینی و ملی و آسیب‌های روانی ـ رفتاری؛ در سطح نهادی شامل فرسودگی معلمان و کاهش اعتماد خانواده‌ها؛ و در سطح کلان شامل تضعیف سرمایه اجتماعی، کاهش کیفیت سرمایه انسانی و اخلال در تحقق توسعه پایدار بود. یافته‌ها نشان می‌دهد هویت‌یابی نوجوانان صرفاً پدیده‌ای فردی یا خانوادگی نیست، بلکه فرآیندی متأثر از کیفیت حکمرانی و انسجام شبکه نهادهای تربیتی است؛ بنابراین، گذار از حکمرانی متمرکز و پراکنده به الگویی شبکه‌ای، مشارکتی، بومی، پاسخگو و پیامدمحور، همراه با تمرکززدایی، تقویت مشارکت ذی‌نفعان و حضور هوشمند در فضای دیجیتال، می‌تواند زمینه شکل‌گیری هویت منسجم نوجوانان و تقویت ظرفیت‌های لازم برای توسعه پایدار را فراهم سازد.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/455/303