آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 1406 09 01 The Effectiveness of Innovative Teaching Strategies on Mindfulness among Fifth-Grade Biology Students in Iraq بررسی اثربخشی راهبردهای نوآورانه بر ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان پایه پنجم زیست‌شناسی در عراق 1 19 FA وسام عامر نصیف دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران عادل زاهد بابلان استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مهدی معینی کیا استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران حسن روشنی علی بنه سی استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 1405 04 06 <p>The present study aimed to examine the effectiveness of innovative teaching strategies on mindfulness among fifth-grade biology students in Iraq. This applied study employed a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group. The statistical population consisted of fifth-grade biology students in Iraqi schools, from whom 60 students were selected through multistage cluster sampling and assigned to an experimental group and a control group, with 30 students in each group. The experimental group participated in a five-session instructional program based on innovative strategies, including project-based learning, educational technology, collaborative learning, educational games, and innovative problem solving, whereas the control group received conventional instruction. A standardized mindfulness questionnaire was administered at pretest and posttest. Data were analyzed using SPSS version 16 and univariate analysis of covariance. ANCOVA results showed that, after controlling for pretest scores, the difference between the experimental and control groups in posttest mindfulness was statistically significant, F(1,57) = 58.64, p &lt; 0.001, partial η² = 0.507. Thus, group membership explained 50.7% of the variance in adjusted posttest mindfulness scores. The effect of pretest mindfulness on posttest scores was also statistically significant, F(1,57) = 31.28, p &lt; 0.001, partial η² = 0.354. The findings indicated that innovative teaching strategies can significantly improve students’ mindfulness in biology classes. Integrating technology-based, collaborative, project-based, game-based, and problem-solving activities may enhance cognitive engagement, sustained attention, and active participation in learning. Accordingly, incorporating such strategies into biology instruction in Iraqi schools may provide an effective approach to improving students’ mindful engagement and the overall quality of their learning experiences.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی راهبردهای نوآورانه تدریس بر ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان پایه پنجم زیست‌شناسی در عراق بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پایه پنجم زیست‌شناسی مدارس عراق بود که از میان آنان 60 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل، هر کدام 30 نفر، قرار گرفتند. گروه آزمایش طی پنج جلسه در یک برنامه آموزشی مبتنی بر راهبردهای نوآورانه شامل یادگیری مبتنی بر پروژه، فناوری آموزشی، یادگیری مشارکتی، بازی‌های آموزشی و حل مسئله نوآورانه شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول را دریافت نمود. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد ذهن‌آگاهی بود که در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 16 و تحلیل کوواریانس تک‌متغیره تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تفاوت بین گروه آزمایش و کنترل در نمرات پس‌آزمون ذهن‌آگاهی از نظر آماری معنادار بود (F(1,57) = 58.64, p &lt; 0.001, ηp² = 0.507). بنابراین، عضویت در گروه توانست 50.7 درصد از واریانس نمرات تعدیل‌شده پس‌آزمون ذهن‌آگاهی را تبیین کند. همچنین، اثر پیش‌آزمون بر پس‌آزمون ذهن‌آگاهی نیز معنادار بود (F(1,57) = 31.28, p &lt; 0.001, ηp² = 0.354). نتایج نشان داد که استفاده از راهبردهای نوآورانه در تدریس زیست‌شناسی می‌تواند به‌طور معناداری ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان را افزایش دهد. به‌کارگیری هم‌زمان فعالیت‌های فناورانه، مشارکتی، پروژه‌محور و مسئله‌محور می‌تواند با افزایش درگیری شناختی، تمرکز و حضور فعال دانش‌آموزان در فرایند یادگیری، زمینه ارتقای ذهن‌آگاهی را فراهم سازد. بنابراین، ادغام این راهبردها در برنامه‌های آموزشی زیست‌شناسی مدارس عراق می‌تواند رویکردی مؤثر برای بهبود کیفیت تجربه یادگیری دانش‌آموزان باشد.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/488/330