آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 1406 10 01 Identifying the Antecedents of Organizational Whistleblowing in the Judiciaries of Southeastern Iran شناسایی پیشایندهای سوت‌زنی سازمانی در دادگستری‌های جنوب شرق کشور 1 21 FA مجید جلالی جواران گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. امین نیک پور گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. زهرا شکوه گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Journal Article 1405 03 10 <p>This study aimed to identify and explain the factors associated with organizational whistleblowing in the judiciaries of southeastern Iran based on the experiences and perceptions of experts and knowledgeable professionals. This study employed a qualitative, exploratory, and inductive design. Participants included experts and professionals familiar with the structure and processes of judicial organizations in southeastern Iran, as well as academic specialists in administrative corruption, organizational integrity, and whistleblowing. Sampling began purposively and continued through snowball sampling until theoretical saturation was achieved. Ultimately, 14 participants took part in the study. Data were collected through in-depth semi-structured interviews lasting approximately 30–40 minutes. Interviews were transcribed verbatim and analyzed concurrently with data collection. Meaning units were identified, initial codes were generated, and conceptually similar codes were organized into subcategories and broader categories. Credibility and dependability were enhanced through repeated transcript review, participant feedback, recoding after a time interval, and inter-coder agreement. Qualitative analysis identified five main categories: deterrence and reduction of corruption, increased transparency, improvement of organizational health and efficiency, enhancement of justice, and moral satisfaction of the whistleblower. Participants believed that the possibility of disclosure could discourage corrupt behavior, reveal concealed information, increase organizational accountability, and promote the correction of defective procedures. Whistleblowing was also viewed as a mechanism for protecting justice, safeguarding individuals’ rights, and strengthening organizational integrity. At the individual level, reporting misconduct could generate a sense of professional and moral fulfillment. Organizational whistleblowing in judicial settings is a multidimensional phenomenon with preventive, corrective, ethical, and justice-oriented implications. Its constructive effects depend on secure reporting channels, genuine protection of whistleblowers, confidentiality, impartial investigation, and a responsive organizational culture.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین عوامل مرتبط با سوت‌زنی سازمانی در دادگستری‌های جنوب شرق کشور بر اساس دیدگاه و تجارب خبرگان و صاحب‌نظران این حوزه بود. این پژوهش با رویکرد کیفی، اکتشافی و استقرایی انجام شد. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان و کارشناسان آشنا با ساختار دادگستری‌های جنوب شرق کشور و صاحب‌نظران دانشگاهی دارای تخصص مرتبط با فساد اداری، سلامت سازمانی و سوت‌زنی سازمانی بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند آغاز و با روش گلوله‌برفی ادامه یافت و فرایند انتخاب مشارکت‌کنندگان تا دستیابی به اشباع نظری ادامه پیدا کرد. در نهایت، 14 نفر در پژوهش مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق 30 تا 40 دقیقه‌ای گردآوری و پس از پیاده‌سازی کامل، به‌صورت هم‌زمان با گردآوری داده‌ها تحلیل شدند. واحدهای معنایی استخراج، کدگذاری اولیه انجام و کدهای مشابه در قالب زیرمقوله‌ها و مقوله‌های اصلی سازمان‌دهی شدند. برای افزایش اعتبار و اتکاپذیری داده‌ها از بازبینی مکرر متون، بازخورد مشارکت‌کنندگان، کدگذاری مجدد با فاصله زمانی و توافق میان دو کدگذار استفاده شد. تحلیل داده‌های کیفی به شناسایی پنج مقوله اصلی منجر شد که شامل ایجاد بازدارندگی و کاهش فساد، افزایش شفافیت، بهبود سلامت و کارایی سازمان، بهبود عدالت و احساس رضایت اخلاقی سوت‌زن بود. مشارکت‌کنندگان معتقد بودند که افزایش احتمال افشای تخلفات می‌تواند از رفتارهای فسادآلود جلوگیری کند، آشکارسازی اطلاعات پنهان را افزایش دهد و سازمان را به پاسخگویی بیشتر و اصلاح رویه‌های معیوب وادار سازد. همچنین سوت‌زنی به‌عنوان سازوکاری برای حمایت از عدالت، حفاظت از حقوق افراد و تقویت سلامت سازمانی تلقی شد. در سطح فردی نیز گزارش تخلف می‌توانست برای سوت‌زن احساس انجام وظیفه اخلاقی و حرفه‌ای ایجاد کند. نتایج نشان داد سوت‌زنی سازمانی در محیط قضایی پدیده‌ای چندسطحی است که می‌تواند آثار پیشگیرانه، اصلاحی، اخلاقی و عدالت‌محور داشته باشد. اثربخشی این سازوکار به وجود کانال‌های امن گزارش‌دهی، حمایت واقعی از گزارش‌دهندگان، محرمانگی، رسیدگی بی‌طرفانه و فرهنگ سازمانی پاسخگو وابسته است.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/497/327