تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 4 اردیبهشت 1405 1404 08 06 Agile-Based Modeling of Service Organizations Grounded in Human Resource Management (Case Study: Aseman Airlines) مدلسازی چابکسازی سازمان‌های خدماتی مبتنی بر مدیریت منابع انسانی (مورد مطالعه: شرکت هواپیمایی آسمان) 1 25 10.61838/jtesd.61 FA احمدرضا آهویی گروه مدیریت دولتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران محمد رافتی گروه مدیریت دولتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران وحید فلاح گروه علوم تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 1404/04/01 The purpose of the present study was to develop a model for enhancing agility in service organizations based on human resource management. The research method was mixed in nature. In the model design phase, the statistical population included faculty members in the fields of public administration, organizational behavior, and human resource management at higher education institutions, as well as senior managers and senior experts in human resource management. In the validation phase, the population consisted of senior and middle managers of Aseman Airlines and specialists and experts familiar with the research topic. In the quantitative phase, the population included all official, contractual, and outsourced employees of Aseman Airlines in the cities of Mashhad, Tehran, and Shiraz during the winter of 2025, totaling 2,820 individuals (2,193 men and 627 women). In the qualitative phase, using the snowball sampling method, 19 experts were selected. In the validation phase, 17 experts were selected through purposive sampling. In the quantitative phase, 339 participants were selected via cluster random sampling. For data analysis, thematic analysis was used in the qualitative section, which included initial coding, theme development, and refinement using semi-structured interviews in Atlas software. In the validation section, the Delphi method was employed over three rounds using an expert assessment checklist in SPSS software. In the quantitative section, structural equation modeling was conducted using a 115-item questionnaire analyzed in Smart PLS software. To ensure validity and reliability in the qualitative phase, essential checks such as acceptability (expert review) and confirmability (expert auditing) were applied. In the validation stage, the content of the expert checklist was reviewed and approved by several academic and organizational experts for clarity and comprehensibility, and its reliability was confirmed using test-retest with a coefficient of 0.86. In the quantitative phase, the questionnaire's validity was confirmed through three approaches: face validity, content validity (CVI ranging from 0.85 to 1.00 and CVR ranging from 0.70 to 0.90), and construct validity (convergent validity ranging from 0.548 to 0.698 and discriminant validity greater than inter-construct correlations). The reliability of the questionnaire was confirmed using three methods: factor loading coefficients (greater than 0.40), Cronbach’s alpha (ranging from 0.741 to 0.838), and composite reliability (ranging from 0.837 to 0.888). According to the qualitative findings, the final model consisted of six main themes: (1) human capital leadership, (2) agile human resource culture, (3) strategic management of agile human resources, (4) design of a flexible human resource structure, (5) emerging technologies in agile human resource management, and (6) performance management and development of agile human capital. These were accompanied by 24 sub-themes and 115 indicators. The validation results confirmed the main and sub-themes identified in the qualitative phase. The quantitative results indicated that the model’s components were validated and explanatory within the real statistical population. هدف از پژوهش حاضر، مدلسازی چابکسازی سازمان‌های خدماتی مبتنی بر مدیریت منابع انسانی بوده و روش تحقیق، ترکیبی بصورت آمیخته بود. جامعه آماری در بخش طراحی مدل، اساتید رشتههای مدیریت دولتی، رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی در مراکز آموزش عالی و مدیران عالی و کارشناسان ارشد حوزه مدیریت منابع انسانی، در بخش اعتباریابی، مدیران عالی و میانی شرکت هواپیمایی آسمان و متخصصان و کارشناسان آگاه به موضوع پژوهش و در بخش کمی، کلیه کارکنان رسمی و قرارداد و پیمانکاری شرکت هواپیمایی آسمان در سه شهر مشهد، تهران و شیراز در زمستان 1403 بتعداد 2820 نفر شامل 2193 مرد و 627 زن بود. در بخش کیفی با روش نمونهگیری گلوله برفی تعداد 19 خبره، در بخش اعتباریابی با روش نمونهگیری هدفمند، 17 خبره و در بخش کمی، با روش تصادفی خوشهای، 339 نفر نمونه انتخاب شد. برای تحلیل دادهها، در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون با کدگذاری اولیه، ساخت مضامین و پالایش مضامین با ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته در نرم افزار Atlas، در بخش اعتباریابی از روش دلفی در طی سه مرحله با ابزار چک لیست خبره سنجی در نرم افزار SPSS و در بخش کمی از روش مدلسازی معادلات ساختاری با ابزار پرسشنامه 115 گویهای در نرم افزار Smart PLS، استفاده گردید. برای تعیین روایی و پایایی در بخش کیفی، از بررسیهای لازم شامل مقبولیت (بازنگری خبرگان) و قابلیت تائید (بازبینی خبرگان)، استفاده شده و در مرحله اعتباریابی، محتوای چک لیست خبره سنجی از نظر قابل فهم بودن و گویا بودن مورد تائید چند تن از خبرگان دانشگاهی و سازمانی قرار گرفته و پایایی آن با روش آزمون مجدد، 86/0 محاسبه و تأیید گردید. در مرحله کمی، روایی پرسشنامه به سه روش صوری، محتوایی (CVI بین 85/0 تا 1 و CVR بین 7/0 تا 9/0) و سازه (محدوده روایی همگرا بین 548/0 تا 698/0 و روایی واگرا بیشتر از همبستگی سازه با سایر سازهها) تأیید شد. پایایی پرسشنامه به سه روش ضرایب بارهای عاملی (بیشتر از 4/0)، آلفای کرونباخ (741/0 تا 838/0) و پایایی ترکیبی (837/0 تا 888/0) تأیید شد. طبق نتایج بخش کیفی، مدل نهایی دارای 6 تم اصلی بشرح: 1. رهبری سرمایه انسانی، 2. فرهنگ چابکی منابع انسانی، 3. مدیریت استراتژیک منابع انسانی چابک، 4. طراحی ساختار منابع انسانی منعطف، 5. فناوری‌های نوین در مدیریت منابع انسانی چابک و 6. مدیریت عملکرد و توسعه سرمایه انسانی چابک، 24 تم فرعی و 115 معیار بودهاست. نتایج بخش اعتباریابی، حاکی از تائید تمهای اصلی و فرعی شناسایی شده در بخش کیفی بود. نتایج بخش کمی، نشان از تائید و تبیینکنندگی مولفههای مدل پژوهش در یک جامعه آماری واقعی بوده است.

https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/61/153