تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 1 پیاپی 2 2023 07 03 Exploring Mechanisms for Strengthening Critical Attitudes in High School Students واکاوی سازوکارهای تقویت نگرش انتقادی در دانش‌آموزان دبیرستانی 1 9 FA زهرا افخمی‌نیا گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران محسن سلطانی گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2023 04 22 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">The purpose of this study was to explore and identify effective mechanisms for strengthening critical attitudes in high school students using a qualitative approach. This study employed qualitative thematic analysis and involved semi-structured interviews with 26 participants, including students, teachers, and school counselors from high schools in Tehran. Participants were selected through purposive criterion sampling, and data collection continued until theoretical saturation was reached. All interviews were transcribed verbatim and analyzed using NVivo software. Open codes were extracted and organized into subthemes and main themes through thematic analysis. The results revealed three main themes: "Effective Educational Contexts," "Psychological and Personal Factors," and "Role of Family and Social Environment." Each theme included several subthemes such as teaching strategies, classroom climate, cognitive self-efficacy, learning-related emotions, parenting styles, and peer influence. These interacting factors contribute to the development and reinforcement of critical attitudes in students. The findings highlight that critical attitude is a multidimensional construct influenced by educational, psychological, and social factors. Comprehensive interventions in curriculum design, teacher training, family education, and public cultural discourse are required to effectively nurture critical attitudes in students.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و واکاوی سازوکارهای مؤثر در تقویت نگرش انتقادی در میان دانش‌آموزان دبیرستانی با بهره‌گیری از رویکرد کیفی بود. این پژوهش با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و از طریق انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۶ نفر از دانش‌آموزان، معلمان و مشاوران مدارس دبیرستانی شهر تهران انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و مبتنی بر معیار صورت گرفت و گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تمامی مصاحبه‌ها به‌طور کامل پیاده‌سازی و سپس با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل شدند. در تحلیل مضمون، ابتدا کدهای باز استخراج و سپس در قالب زیرمقوله‌ها و مقوله‌های اصلی طبقه‌بندی گردیدند. یافته‌های پژوهش در سه مقوله اصلی شامل «بسترهای آموزشی مؤثر»، «عوامل روان‌شناختی و شخصیتی»، و «نقش خانواده و محیط اجتماعی» سازمان یافتند. هر یک از این مقوله‌ها شامل چندین زیرمقوله مانند روش تدریس، فضای کلاسی، خودکارآمدی شناختی، هیجان‌های یادگیری، سبک فرزندپروری، و تأثیر همسالان بودند. این عوامل در تعامل با یکدیگر زمینه‌ساز شکل‌گیری و تقویت نگرش انتقادی در دانش‌آموزان می‌شوند. نتایج نشان می‌دهد که نگرش انتقادی پدیده‌ای چندبعدی است که تحت تأثیر عوامل آموزشی، روان‌شناختی و اجتماعی قرار دارد. برای پرورش این نگرش در دانش‌آموزان، لازم است مداخلاتی جامع در سطح برنامه‌درسی، تربیت معلم، ساختار خانواده و فرهنگ عمومی طراحی و اجرا گردد.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/7/8