تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 1 پیاپی 2 2023 07 03 Identifying the Components of Environmental Education in Urban Families شناسایی مؤلفه‌های تربیت زیست‌محیطی در خانواده‌های شهری 19 26 EN مهدی سهرابی گروه علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران فاطمه دادخواه گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2023 04 19 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to identify the components of environmental education within urban families, focusing on how Tehranian parents transmit environmental values, attitudes, and behaviors to their children. Using a qualitative design based on interpretive phenomenological analysis, data were collected through semi-structured interviews with 25 parents residing in Tehran with school-aged children. Participants were selected through purposive sampling to ensure maximum diversity. Interviews continued until theoretical saturation was achieved. Data were analyzed using thematic analysis with the aid of NVivo software. Thematic analysis revealed three main categories: “Parents’ Attitudes and Beliefs,” “Parental Educational Practices and Behaviors,” and “Barriers and Challenges to Environmental Education.” Each category included multiple subthemes and codes, reflecting the layered and complex nature of environmental education in urban families. The results indicated that parents mainly rely on behavioral modeling, daily-life participation, dialogue, and digital tools to convey environmental concepts. Additionally, factors such as consumerist lifestyles, inadequate urban infrastructure, and lack of formal education were identified as key obstacles. Environmental education within urban families is a dynamic and context-dependent process shaped by parental value systems, environmental conditions, and socio-cultural structures. To enhance this process, strategies such as parent empowerment programs, improved urban infrastructure, and targeted educational content development are recommended.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی مؤلفه‌های تربیت زیست‌محیطی در خانواده‌های شهری با تمرکز بر تجارب والدین تهرانی در زمینه انتقال ارزش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای زیست‌محیطی به فرزندان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و طراحی پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ نفر از والدین ساکن تهران که دارای فرزند در سنین مدرسه بودند، گردآوری شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انجام گرفت و فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و به کمک نرم‌افزار NVivo مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج سه مقوله اصلی شامل «نگرش‌ها و باورهای والدین»، «شیوه‌های تربیتی و رفتارهای والدین» و «موانع و چالش‌های تربیت زیست‌محیطی» شد. هر مقوله شامل چند زیرمقوله و مجموعه‌ای از مفاهیم بود که نشان‌دهنده پیچیدگی و چندلایه‌بودن تربیت زیست‌محیطی در بستر خانواده‌های شهری است. یافته‌ها نشان دادند که والدین اغلب از طریق الگوسازی رفتاری، مشارکت کودک در فعالیت‌های روزمره، گفتگو، و بهره‌گیری از ابزارهای دیجیتال، در انتقال مفاهیم محیط‌زیستی نقش‌آفرینی می‌کنند. همچنین عواملی چون سبک زندگی مصرف‌گرا، کمبود زیرساخت شهری، و نبود آموزش رسمی از موانع اصلی این نوع تربیت شناخته شدند. تربیت زیست‌محیطی در خانواده‌های شهری فرآیندی پویا و زمینه‌مند است که تحت تأثیر نظام ارزشی والدین، شرایط محیطی و ساختارهای اجتماعی قرار دارد. برای ارتقاء این نوع تربیت، طراحی برنامه‌های توانمندسازی والدین، بهبود زیرساخت‌های شهری و توسعه محتوای آموزشی هدفمند پیشنهاد می‌شود.</p> https://www.journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/9/10