مطالعه جامعه‌شناختی رابطه میان شبکه‌های اجتماعی واقعی و گرایش به جرم و بزهکاری در میان شهروندان شهرستان‌های پاوه، روانسر، جوانرود و ثلاث باباجانی
کلمات کلیدی:
شبکه‌های اجتماعی واقعی, گرایش به جرم و بزهکاری, سرمایه اجتماعی, کنترل اجتماعی غیررسمی, احساس تنهایی, مدل‌یابی معادلات ساختاریچکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه شبکه‌های اجتماعی واقعی با گرایش به جرم و بزهکاری با تأکید بر نقش میانجی سازه‌های اجتماعی و روان‌شناختی در میان شهروندان شهرستان‌های پاوه، روانسر، جوانرود و ثلاث باباجانی انجام شد. این پژوهش کمی با طرح پیمایشی مقطعی در میان شهروندان بالای 18 سال چهار شهرستان پاوه، روانسر، جوانرود و ثلاث باباجانی انجام شد. حجم نمونه اولیه با فرمول کوکران 384 نفر برآورد شد؛ بااین‌حال، پس از گردآوری 548 پرسشنامه و حذف 48 پرسشنامه دارای داده مفقوده، تحلیل نهایی بر اساس داده‌های 500 پاسخگو انجام گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای شامل 231 گویه بود که سازه‌های احساس تنهایی، اعتماد اجتماعی، انزوای اجتماعی، انسجام اجتماعی، گرایش به جرم و بزهکاری، حمایت اجتماعی، دینداری، فردگرایی، نشاط اجتماعی، همرنگی اجتماعی و سرمایه اجتماعی را اندازه‌گیری می‌کرد. تحلیل داده‌ها با مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی انجام شد. پایایی و روایی سازه‌ها از طریق آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، میانگین واریانس استخراج‌شده، بارهای عاملی و نسبت HTMT بررسی و تأیید شد. نتایج مدل ساختاری نشان داد احساس تنهایی (β=0.121، p=0.003)، انزوای اجتماعی (β=0.112، p=0.003) و فردگرایی (β=0.067، p=0.017) با گرایش به جرم و بزهکاری رابطه مثبت و معنادار داشتند؛ در مقابل، اعتماد اجتماعی (β=-0.116، p=0.001)، انسجام اجتماعی (β=-0.131، p=0.001)، حمایت اجتماعی (β=-0.075، p=0.022)، دینداری (β=-0.081، p=0.020)، سرمایه اجتماعی (β=-0.087، p=0.021)، نشاط اجتماعی (β=-0.075، p=0.045) و همرنگی اجتماعی (β=-0.075، p=0.025) اثر منفی و معناداری نشان دادند. احساس تنهایی بر انزوای اجتماعی (β=0.642)، اعتماد اجتماعی بر سرمایه اجتماعی (β=0.684)، حمایت اجتماعی بر نشاط اجتماعی (β=0.575) و دینداری بر انسجام اجتماعی (β=0.570) اثر مثبت و معنادار داشتند (همگی p=0.001). مدل 73.1 درصد از واریانس گرایش به جرم و بزهکاری را تبیین کرد (R²=0.731؛ R² تعدیل‌شده=0.725) و از 21 فرضیه، 18 فرضیه تأیید شد. یافته‌ها نشان می‌دهد گرایش به جرم و بزهکاری در مناطق مورد مطالعه به‌طور قابل‌توجهی با کیفیت پیوندهای اجتماعی مرتبط است؛ به‌گونه‌ای که تقویت اعتماد، انسجام، حمایت و سرمایه اجتماعی و کاهش احساس تنهایی و انزوای اجتماعی می‌تواند مبنایی مؤثر برای طراحی سیاست‌های پیشگیری اجتماعی از جرم باشد.
دانلودها
مراجع
Bastani, S., & Beheshti Zavareh, M. (2015). Social Networks and Work Motivation in Organizations. Social Analysis of Order and Social Inequality(68), 1-36.
Bastani, S., Kamali, A., & Salehi Heykoui, M. (2008). Network Social Capital and Interpersonal Mutual Trust. Journal of the Faculty of Literature and Humanities, Kharazmi University, 16(61), 41-81.
Bastani, S., & Nikzad, S. (2014). Individual Social Networks and Neighborhood Attachment in Tehran: With Emphasis on New Communication Tools. Quarterly Journal of Social Studies and Research in Iran, 3(2), 193-219.
Bernasco, W., de Graaff, T., Rouwendal, J., & Steenbeek, W. (2017). Social Interactions and Crime Revisited: An Investigation Using Individual Offender Data in Dutch Neighborhoods. Review of Economics and Statistics, 99(4), 622-636.
Chalabi, M. (2013). Sociology of Order: Theoretical Explanation and Analysis of Social Order. Nashr-e Ney.
Cohen, J. (2013). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Routledge.
Delpasand, K., Ayar, A., Khani, S., & Mohammadi, P. (2012). Social Support and Crime: A Comparative Study of Delinquent and Normal Youth in Ilam. Quarterly Journal of Social Studies and Research in Iran, 1(2), 89-120.
Durkheim, E. (2014). The Division of Labour in Society. Nashr-e Markaz.
Durkheim, E. (2019). The Rules of Sociological Method. University of Tehran Press.
Eskandari Cherati, A. (2017). A Study of Social, Economic and Cultural Factors Affecting Juvenile Delinquency: Case Study of Male Adolescents Aged 13 to 19 in Azadshahr. Private and Criminal Law Research (Encyclopedia of Law and Politics), 13(34), 185-206.
Fagan, J., Cabrera, N., & Kobulsky, J. (2025). Longitudinal associations between early risk and adolescent delinquency: Mediators, moderators, and main effects. Development and Psychopathology, 37(1), 192-206. https://doi.org/10.1017/S0954579423001517
Fatima, I. (2025). Assessment of the Factors Influencing the Juvenile Delinquency. Abbdm, 5(1), 1-10. https://doi.org/10.62019/abbdm.v5i1.290
Jaishankar, K. (2011). Cyber Criminology: Exploring Internet Crimes and Criminal Behavior. CRC Press.
Mir-Khalili, S. M., & Heydari, M. (2020). An Analysis of the Relationship between Social Capital and Delinquency Reduction: Case Study of Students of District 2 in Isfahan. Social Capital Management, 7(2), 292-292.
Mobarak, M., Afshani, S. A., & Kordalivand, S. (2018). An Analysis of the Relationship between Social Commitment and Delinquency: A Comparative Study among High School Students in Khorramabad and Yazd. Quarterly Journal of Iranian Social Studies, 12(2), 111-135.
Mohseni, M. (2019). Sociology of Social Deviations. Tahouri Publications.
Nabavi, S. A. H., Moltafet, H., & Baratian, A. (2011). A Study of Factors Affecting the Occurrence of Vandalistic Behaviors among High School Students in Izeh. Quarterly Journal of Applied Sociology, 22(3), 83-100.
Özdemir, Y., Artan, T., & Arifoglu, A. T. (2025). Role of Social Support and Social Interest in Juvenile Delinquency: A Binary Logistic Regression Study from Türkiye. Clinical Child Psychology …. https://doi.org/10.1177/13591045251401638
Saffari, A., Saberi, R., & Cheraghian, R. (2025). Family factors affecting the extent and type of delinquency among imprisoned women in Kermanshah. Applied Criminology Research, 3(9), 1-30.
Sotoudeh, H. A. (2014). Social Pathology. Avaye Noor Publications.
Sun, G., & Zhang, T. H. (2025). Peer Influence on Youth Delinquency: How Does School-Level Teacher Quality Matter? Crime & Delinquency, 71(10), 3391-3416. https://doi.org/10.1177/00111287231207385
Tello, C. M. V. (2025). Illicit Substance Use and Delinquency Among Argentine Adolescents: A Latent Class Analysis. Journal of Contemporary Criminal Justice. https://doi.org/10.1177/10439862251384576
Tu, Z. C., Cui, Y., Zhang, W., & Luo, F. (2025). Peer Influence and Selection Impact on Adolescent Aggression: Exploring Nonaggressive Delinquency, Peer Victimization, and Moral Disengagement. Journal of adolescence, 97(5), 1344-1359. https://doi.org/10.1002/jad.12501
Tzanakis, M. (2013). Social Capital in Bourdieu's, Coleman's and Putnam's Theory: Empirical Evidence and Emergent Measurement Issues. Educate~, 13(2), 2-23.
دانلود
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Nakhshineh Fattahi (Author); Hossein Dehghan; Feizollah Norouzi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
