بازنمایی مؤلفههای هویت ملی و فرهنگ ایرانی در فیلم «مهمان مامان» داریوش مهرجویی
کلمات کلیدی:
بازنمایی, تحلیل نشانه¬شناسی, فرهنگ ایرانی, میهمان مامان, هویت ملیچکیده
هدف این پژوهش تحلیل چگونگی بازنمایی مؤلفههای هویت ملی و فرهنگ ایرانی، بهویژه آیین مهماننوازی، در فیلم «مهمان مامان» با رویکرد نشانهشناختی است. پژوهش حاضر از نوع کیفی است و با اتکا بر نشانهشناسی و مفهوم بازنمایی رسانهای انجام شده است؛ واحد تحلیل سکانس بوده و با نمونهگیری هدفمند، سکانسهای مرتبط با آیین مهماننوازی و کنشهای فرهنگی ایرانی انتخاب و با بهرهگیری از رمزگانهای فنی، اجتماعی و ایدئولوژیک تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد فیلم از طریق شبکهای از نشانهها، گفتارها و کنشهای فرهنگی، مهماننوازی ایرانی را در بستر تنگدستی اقتصادی بازنمایی کرده و مفاهیمی چون آبروداری، همیاری جمعی، همسایهداری و تعارف را بهعنوان عناصر محوری هویت ملی برجسته میسازد، در عین حال این سنت را به شکلی انتقادی به پرسش میکشد. فیلم «مهمان مامان» هویت ملی و فرهنگ ایرانی را نه بهمثابه امری ایستا، بلکه بهعنوان پدیدهای برساخته، پویا و متناقض بازنمایی میکند که میان ارزشهای اخلاقی جمعی و فشارهای اقتصادی معاصر در نوسان است.
دانلودها
مراجع
Batyrbayev, В. S. (2024). The Politics of Memory in Kyrgyzstan: The Formation of National Identity in the Context of the Formation of the Kara-Kyrgyz Autonomous Region. Russia & World Sc Dialogue(3), 188-199. https://doi.org/10.53658/rw2024-4-3(13)-188-199
Bayat, Y., & Sheikh Mohammadi, A. (2016). An Inquiry into the Ontology of the Symbolic Concept of "Home" in Mehrjui's Films. Scientific-Research Biannual of Art University(15).
Berger, P., & Luckmann, T. (2008). The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. Scientific and Cultural Publications.
ÇAkir, D. (2017). Contextual analysis of nationalism discourse in Turkish historical adventure movies (1965-1980) [Master's Thesis, Middle East Technical University].
Chandler, D. (2018). Semiotics: The Basics. Institute of Islamic Culture and Art.
Danesi, M. (2018). Semiotics of Media. Papar Publishing.
Davoudi Moghadam, F., & Yaqubi, M. A. (2024). Manifestations of the Shahnameh in the Literature of Resistance and National Identity of Afghanistan. Literature of Resistance, 16(30), 167-205.
DeFleur, M., & Dennis, E. E. (2008). Understanding Mass Communication. IRIB Publications.
Haq, F., & Shoesmith, B. (2022). Identity, Nationhood and Bangladesh Independent Cinema. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003271093
Hashemizadeh, S. R., Delavar, A., & Mozaffari, A. (2017). Iranian Identity and Cinema; Representation of Iranian Identity in the Movie Mother. National Studies Quarterly, 18(1), 85-102.
Hossain, M. M. (2023). Exploring the Portrayal of Cultural Identity in Tanvir Mokammel's Films. Dhaka Media Summit 2023 on "Reshaping Cinema Narratives", Dhaka, Bangladesh.
Jahanshahi, R., Haghighatian, M., & Behian, S. (2024). Examining Structural Threat Factors Affecting the Reproduction of National Identity in Adolescents (Case Study: Students of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province). Sociology of Education(33), 20-31. https://www.iase-jrn.ir/article_715967.html
Limanta, L. S., & Kurnia, L. (2017). The representation of national identity in the film Tanah Surga Katanya. In Cities in Transition. Routledge. https://doi.org/10.1201/9781315225340-33
Mahdizadeh, S. M. (2008). Media and Representation. Media Studies and Development Office, Ministry of Culture and Islamic Guidance.
Maqouli, N., Sheikh Mehdi, A., & Ghobadi, H. (2012). Sociological Analysis of National Identity and its Components in Bahram Beyzai's Films. Sociology of Art and Literature Quarterly, 2(8), 115-134.
Miller, D. (2000). Citizenship and National Identity. Polity Press.
Mostasharagh, M. J., Fahimifar, A., & Pourmand, H. A. (2019). Investigating the Reflection of National Identity in Iranian Cinema (With an Analysis of the Screenplays of The Glass Agency, Captain Khorshid, and A Separation). Sociology of Art and Literature Quarterly, 11(2), 109-127.
Naderi, A., Chaboki, R., Eskandari, A., & Soleimani Sasani, M. (2014). Representation of Iranian Cultural Identity Components in Hollywood Cinema; Case Study of the Movies 300, One Night with the King, Alexander, and The Stoning of Soraya M. Media Quarterly, 9(1), 129-151.
Ravdrad, A. (2012). Sociology of Cinema and Iranian Cinema. University of Tehran Press.
Seyed Emami, K. (2011). Iranian Identity in the Discourse of Youth. Iranian Journal of Sociology, 12(1), 38-64.
Smith, A. D. (1998). Nationalism and modernism. Routledge.
Sotoudeh, A., Moradi, S., & Namdari, G. (2023). A Study of the Role of the Shahnameh in Culture and National Identity. International Conference on Language, Literature, History, and Civilization,
Suryadi, A. (2024). National identity and multiculturalism in Indonesian education. Journal of Educational Policy, 39(2), 112-128.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Nastaran Karkuki Osguie (Author); Nazanin Malekian; Davood Nemati Anaraki, Robabeh Pourjabali (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
