مبانی زیبایی‌شناختی تربیت شهروندی به‌منظور ارائه الگوی برنامه درسی برای دوره اول ابتدایی
کلمات کلیدی:
زیباشناسی, برنامه درسی, تربیت شهروندی, معرفت‌شناسی, اخلاقچکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین مبانی زیبایی‌شناختی تربیت شهروندی و ارائه و اعتبارسنجی الگویی برای برنامه درسی دوره اول ابتدایی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی–توسعه‌ای، از نظر ماهیت توصیفی–پیمایشی و مبتنی بر رویکرد آمیخته بود. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه‌های برنامه‌ریزی درسی، آموزش ابتدایی، تربیت شهروندی، فلسفه تعلیم‌وتربیت و زیبایی‌شناسی تربیتی گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند و ملاک‌محور انتخاب شدند و نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. در مرحله بعد، روابط میان مؤلفه‌های استخراج‌شده با استفاده از مدل‌سازی ساختاری–تفسیری و تحلیل MICMAC بررسی شد. در بخش کمی، 106 نفر از معلمان و مدیران دوره اول ابتدایی در پژوهش شرکت کردند و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته و مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بارهای عاملی بین 0.70 تا 0.91، آلفای کرونباخ بین 0.84 تا 0.91، پایایی ترکیبی بین 0.89 تا 0.94 و AVE بین 0.61 تا 0.72 قرار داشت. همه مسیرهای اصلی مدل معنادار بودند. بیشترین ضریب مسیر مربوط به اثر نقش معلم بر راهبردهای یاددهی–یادگیری با β=0.51 بود. همچنین راهبردهای یاددهی–یادگیری بر خلاقیت و بیان زیبایی‌شناختی با β=0.48، مشارکت اجتماعی بر اخلاق و رفتار زیبایی‌شناختی با β=0.47 و ادراک زیبایی‌شناختی بر هویت و تعلق شهروندی با β=0.45 اثر معناداری داشتند. مدل 0.56 از واریانس پیامدهای رفتار شهروندی را تبیین کرد و مقدار SRMR برابر با 0.067 بود. الگوی پیشنهادی نشان داد که تربیت شهروندی مبتنی بر زیبایی‌شناسی دارای ساختاری چندسطحی است که از مبانی فلسفی و نقش معلم آغاز شده و از طریق محتوا، محیط یادگیری، تجربه زیبایی‌شناختی، هویت، خلاقیت و مشارکت اجتماعی به پیامدهای رفتار شهروندی منتهی می‌شود.
دانلودها
مراجع
Ameri, Y. (2023). Educating the Citizen of the Future. Educational Innovations Quarterly, 5(17).
Ceka, T. (2024). The Need for Health Education in Our Educational System. Interdisciplinary Journal of Research and Development, 11(3), 80. https://doi.org/10.56345/ijrdv11n311
Çopur, A. (2025). Exploring Citizenship Education Outcomes in Primary and Secondary School Curricula through the Spiral Programming Approach. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(64), 1746-1760. https://doi.org/10.53444/deubefd.1572452
Fathi Vajargah, K., & Vahed Choukadeh, S. (2009). Citizenship Education in Schools. Aeezh Publishing.
Hajati Mokhar, H., Bayat, K., & Aghazadeh, A. (2023). Principles and Rules Governing the Citizenship Education Process and an Examination of the Development and Characteristics of Such Education in Japan. Educational Innovations Quarterly, 5(17).
Hosseinzadeh, R., Ali Asgari, M., Abbasi, E., & Ghaderi, M. (2024). Designing an E-Citizen Education Curriculum for the Primary School Period. Research in Curriculum Planning, 20(2), 1-23.
Jiang, J. (2024). Agentic Citizenship Learning in China: Official Curriculum and Student Agency. Asia Pacific Education Review, 25(1), 243-254. https://doi.org/10.1007/s12564-024-09939-4
Kahkesh, K. (2022). Citizenship Education Curriculum: A Hidden Priority for Iran's Education System. University of Isfahan Journal of Humanities Research, 6(2), 67-102.
Karam Afrouz, A., Ashtiani, M., & Yamani Douzi Sorkhabi, M. (2011). Incorporating Citizenship Values into the Curriculum for Teaching at the Elementary Level. Educational Innovations Quarterly, 5(17), 44-73.
Kwon, Y., & Sung, M. (2024). Exploring Media Literacy Education to Foster Citizenship Under the 2022 Revised Home Economics Curriculum. Korean Association for Learner-Centered Curriculum and Instruction, 24(17), 269-286. https://doi.org/10.22251/jlcci.2024.24.17.269
Mogharab Elahi, M. (2018). Citizenship as a Requirement of Urban Life. Scientific-Specialized Seminar on Cities and People, Tabriz.
Nadimi, H. (2014). National and Global Citizenship Education along with Strengthening Students' Identity and Value System. Educational Innovations Quarterly, 5(17), 11-44.
Naghibzadeh, S. (1998). Citizenship Skills Needed by Elementary-School Students in the Earthquake-Affected County of Bam. Educational Innovations Quarterly, 5(17).
Sembiring, R. A. (2024). The integration of Islamic educational philosophy with 21st-century pedagogy: Challenges and opportunities. Journal of Curriculum and Global Citizenship Studies, 9(1), 55-70. https://doi.org/10.1111/jcgcs.2024.288
Sharifi Rahnemou, S., Masoumi, S. M., & Sharifi Rahnemou, M. (2024). Identifying the components of legal literacy education in the Iranian curriculum: With an emphasis on citizenship education. Public Law Knowledge Quarterly, 13(4), 31-56.
Zare, P., Mahmoudi, S., & Mozaffari, N. (2024). Investigating the status of citizenship education in the curriculum from the perspective of high school teachers in the humanities field in Shiraz. Studies in Psychology and Educational Sciences (Center for the Development of New Education in Iran), 10(2), 345-370. https://european-science.com
دانلود
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Tayebeh Hashemi (Author); Seyed Ahmad Hashemi; Aliasghar Mashinchi, Abbas Ghaltash (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
